Sigilijska kmina

Słownik sigilijskiego slangu i pojęć, które usłyszysz w Klatce i na Sferach – od „baczenia” po „zdybanego”.

A

Aasimar: Przeciwieństwo diabelstwa. Osoba mająca w sobie domieszkę krwi niebianina.
Abiszai: Rodzaj baatezu. Występuje w trzech odmianach: czarnej, zielonej i czerwonej.
Anarchista: Inna nazwa członka Ligi Rewolucyjnej.
Arborea: Jedna ze Sfer Wyższych.
Arkadia: Jedna ze Sfer Wyższych.
Atar: Frakcja w Sigil. Znani również jako Zatraceni. Członkowie tego stronnictwa twierdzą, że nie ma prawdziwych Mocy.
Autonomi: Popularna nazwa członków Wolnej Ligi.

B

Baatezu: Rasa biesów, demonów Baator.
Baator: Jedna ze sfer Piekła.
(O)Baczyć: Zapamiętać coś, na przykład „Szpiedzy pilnują portalu i baczą kto przychodzi i odchodzi.” Być obaczonym oznacza „być rozpoznawalnym”, na przykład „W tym trepie obaczono Guwernata”.
Barbazu: Rasa biesów, demonów Baator.
Bariaur: Pół człowiek, pół kozioł.
Barwny krąg: Portale w Sferze Astralnej umożliwiające dostęp zarówno do Pierwszej jak i Zewnętrznej Sfery.
Bełt: Bimber, wino lub piwo - zwykle tanie i praktycznie nie nadające się do picia.
Bez serca: Inna nazwa Przeznaczonych.
Bezlistne drzewo: Szubienica, na której czasem kończą trepy, kiedy zostaną zdybane.
Bies: Określenie to odnosi się głównie do baatezu, gerelethów, hordlingów, tanar'ri oraz yugolothów, ale czasami wlicza się w to również inteligentne istoty, pochodzące ze Sfer Niższych (nocne wiedźmy, impy, quasity i tym podobne).
Błyskotka: Głównie diament, ale też ogólnie kamień szlachetny.
Bogowcy: Inna nazwa dla Wyznawców Źródła.
Brama: Inna nazwa portalu. Wszystkie bramy w Sigil nazywa się ogólnie portalami. Termin ten używany jest również w szerszym sensie, do określenia wszelkiego rodzaju przejść pomiędzy sferami.
Brzdęk: Pieniądze, monety.
Bystry, bystrzak: Ktoś sprytny lub utalentowany w jakiejś dziedzinie.

C

Centrum Wieloświata: Miejsce, które nie istnieje. Nie ma prawdziwego „centrum wieloświata.” Niezależnie od tego, gdzie znajduje się jakaś osoba, stanowi ona centrum wszechrzeczy (przynajmniej ze swojej perspektywy).
Chaosyci: Inna nazwa dla Kaosytów.
Cień: Wszystko co jest tajemnicze lub sekretne określa się mianem „cienia”. Jeśli powiesz „Taki jest cień tej sprawy” oznacza to „Wiąże się z tym taka tajemnica”.
Ciołek, kapcan: Potencjalna ofiara oskubania, naiwny skurl.
Cwaniak: Osobnik, który żyje ze swego sprytu (nie ma stałego zatrudnienia).
Czaromiotacz: Czarodziej.
Czaszkoszczury: Szczury, które są spotykane w większych grupach tworzą swego rodzaju zbiorową świadomość o wielkiej inteligencji i przebiegłości. Charakteryzują się tym, że ich pulsujące mózgi spoczywają obnażone bezpośrednio na czaszce.
Czerep: Slangowe określenie głowy trepa np. „Idź zmocz se czerep.” Stwierdzenie „Wbił se to wreszcie w czerep” oznacza, że trep w końcu zrozumiał o co chodzi.
Czerwona śmierć: Inna nazwa Łaskobójców.
Czuciowcy: Przydomek członków Stronnictwa Doznań.

D

Dabus: Istoty służące Pani Bólu; mówią rebusami.
Diabelstwo: Osoba mająca w sobie domieszkę krwi biesa.
Dostać stryczek: Oto co się dzieje ze skazanymi przestępcami, którzy nie zdołają przyśmiać prawu. Określenie to z reguły używane jest jedynie przez złodziei.
Duch: Pierwszak, który podróżuje między Sferami za pomocą czaru astralnego.
Dwutopia: Jedna ze sfer wyższych.

F

Faktol: Przywódca frakcji.
Faktor: Jeden z możnych doradców faktona lub osoba, która poświeciła życie frakcji. Zwykle ma najwyższą pozycję we frakcji i często jest kandydatem na stanowisko faktona, gdy ten odejdzie lub zostanie usunięty ze swej pozycji.
Faktotum: Oddany członek frakcji.
Frakcja: Jedna z 15 grup filozoficznych, które rządzą w Sigil.
Frakcjonista: Zwyczajowe określenie członka frakcji.

G

Gestor, pełnomocnik: Potężny sługa mocy - uprzednio z reguły śmiertelny sługa tejże mocy.
Gildia Myśli: Niepochlebne określenie jakiejś frakcji, używane przez osoby, które same nie są członkami żadnych frakcji.
Gith: Należący do rasy githzerai. Także imię starożytnej królowej githzerai i githyanki, która wyzwoliła Lud spod jarzma illithidów - pożeraczy umysłów.
Grabarze: Jedna z frakcji w Sigil. Wierzą, że wszyscy są martwi. Zwani również Martwymi.
Gród: Każde miasto mniejsze od Sigil. Przynajmniej według jej mieszkańców. Zainteresowani niekoniecznie muszą się z tym zgadzać.
Guwernaci: Inna nazwa dla Stowarzyszenia Porządku.

H

Harmonium: Frakcja Sfer. Znani również jako Twardogłowi. Ich sloganem mogłoby być: „Zrobisz to tak jak my chcemy, albo wcale.”
Hultaj: Nieokrzesana osoba. Określenie to nie ma tak pozytywnych skojarzeń jak „śmiałek,” lecz jest znacznie lepsze od nazwania kogoś „trepem”.

I

Idź w labirynty: Przekleństwo oznaczające „odejdź”, połączone z życzeniem wszystkiego najgorszego.

J

Jadaczka: Usta. Na przykład: „Przestań kłapać jadaczką”
Jazda: Przygoda, zadanie, przedsięwzięcie. Na przykład „Jaka dziś jazda, szefie?”
Jeleń, jelenie: Ofiary łowców jeleni.

K

Kaduk, kaduczek: Inne określenie diabelstwa, czyli istoty mającej w sobie krew biesa.
Kanciarstwo: Kradzież lub wszystko co jest nielegalne lub podejrzane. „Kantujący śmierć” to złodziej, który podpadł Łaskobójcom.
Kanciarz: Złodziej, oszust oraz kłamca - na pewno nie jest to komplement, chyba że jakiś hultaj chce być kimś takim.
Kaosyta: Frakcja w Sigil. Inna nazwa to Chaosyci, co w dobry sposób opisuje ich punkt widzenia.
Karmienie czerwia: Akt egzekucji więźnia. Szczególnie chodzi tu o wyjątkowy rodzaj egzekucji wykonywany przez Łaskobójców.
Kiep: Naiwna lub tępa osoba, ale niekoniecznie pierwszak. Czasami termin ten wykorzystywany jest do określenia każdego osobnika spoza Klatki.
Klatka: Popularna nazwa dla Sigil, używana przez miejscowych.
Klatka na ptaszki: Cela, więzienie lub coś podobnego.
Klatkowicz: Mieszkaniec Sigil.
Knebel: Prawie uprzejmy sposób na powiedzenie „stul się” lub „nie mów o tym”. Jest to krótki, akuratny zwrot, który można wykorzystać jako ostrzeżenie. „Knebel, Janos, tam som Grabarze”.
Kornugon: Rodzaj biesa, jeden z najwyższych w hierarchii baatezu.
Kosa: Określenie broni, zwykle zakończonej ostrzem.
Krwawnik: Ekspert, mędrzec, profesjonalista w jakiejś dziedzinie. Nazwanie kogoś „krwawnikiem” jest oznaką najwyższego szacunku.
Księga martwych: Osobnik w księdze martwych nie żyje. Pewni ludzie sprawiają, że innych „wpisuje się do księgi martwych”.
Kufer: Dom lub miejsce, w którym mieszka śmiałek. Słowo to niesie z sobą pozytywne skojarzenia.
(Przy)kumać: Zrozumieć, dowiedzieć się czegoś. Lepiej kumać cienie Sigil zanim zacznie się obijać tam samemu.

L

Labirynty: Pułapki tworzone przez Panią Bólu, przygotowane dla osób, które w jakiś sposób się jej sprzeniewierzają. Podobno z każdego labiryntu jest jakieś wyjście, aczkolwiek jego znalezienie nigdy nie należy do łatwych.
Lemur: W świecie Planescape najniższy, całkowicie bezmyślny rząd baatezu. W mitologii rzymskiej - duch zmarłych.
Leże: Każde miejsce, w którym śmiałek może odpocząć i przenocować. „Zrobić leże” oznacza zamieszkać gdzieś, choćby chwilowo.
Liga Rewolucyjna: Frakcja w Sigil, która chciałaby, aby wszystkie inne frakcje zostały zniszczone. Nazywani również Anarchistami.
Loża Ponurych: Frakcja, której pogrążeni w depresji członkowie twierdzą, że życie nie ma sensu. Znani również jako Ponurzy, Loża lub Szaleni.

Ł

Łaskobójcy: Frakcja w Sigil, która wierzy w absolutną sprawiedliwość. Znani również jako Czerwona Śmierć.
Łowcy jeleni: Oszuści, złodzieje, kanciarze szukający okazji do oskubania kogoś.

M

Macher: Złodziej, oszust oraz kłamca - na pewno nie jest to komplement, chyba że jakiś hultaj chce być kimś takim.
Martwi: Inna nazwa grabarzy.
Miasto Drzwi: Inna nazwa Sigil.
Miasto-brama: Gród w Krainach Zewnętrznych, w którym jest brama do innej Sfery Zewnętrznej. W każdej Sferze znajduje się jedno miasto - brama i często jest ono identyczne z odpowiadającym mu miastem w innej Sferze.
Miedziaki: Rodzaj waluty.
Milczący: Inna nazwa umarłych.
Moc: Niezwykle potężna istota, która czerpie energię od czczących ją osób. Daje kapłanom możliwość rzucania zaklęć. Często nazywa się ją również bóstwem lub bogiem. Jest to ktoś z kim lepiej nie zadzierać.
Możny: Ktoś potężny, mający duże wpływy i powiązania.
Mrowisko: Określenie miasta.

N

Na iglicę: Określenie kierunku (w stronę iglicy).
Naszpicowany: Zdenerwować kogoś „Kiedy się zorientuje, że został oskubany, będzie porządnie naszpicowany.”
Nazwowy: Ktoś, kto należy do frakcji jedynie z imienia i nie poświęca się jej zasadom.
Negujący: Inna nazwa stronnictwa Atar.
Niebianin: Mieszkaniec Sfer Wyższych. Wlicza się do nich aasimonów, archonów, eladrinów oraz innych.
Nupperibo: Jeden z gatunków baatezu. W hierarchii tylko krok ponad Lemurami.

O

Obczaić: Patrzyć, słuchać lub dowiedzieć się „Obczaj to trepie” może oznaczać „słuchaj”, „przyjrzyj się temu” lub „sprawdź to”. „Obczajanie śpiewki” to zbieranie najświeższych wiadomości.
Obieżysfer: Śmiałek, który podróżuje wśród sfer, szukając przygód, sławy lub brzdęku. Zwykle nazwanie kogoś obieżysferem jest oznaką szacunku, gdyż najczęściej są to osobnicy doświadczeni, zdolni i posiadający znaczną wiedzę.
Obijać się: Wałęsać się, spędzać czas na niczym. Pomiędzy przygodami, śmiałkowie często „obijają się” po Klatce.
Obrobić: Oszukać kogoś, naciągnąć. Złodzieje chwalą się, że „obrobili na ulicy skórogłowego”.
Obznajmiony: Z koneksjami, posiadający wielu przyjaciół, stronników oraz informatorów.
Oczekujący: Śmiertelnik, który umarł, odrodził się w Sferze zgodnej z jego charakterem, nie pamiętając swego poprzedniego życia. Końcowym celem oczekującego jest zespolenie się ze Sferą, w której się znajduje, lecz tak naprawdę nikt nie zna dokładnie cienia prawdy.
Opiekun: Ochroniarz: „Może nie jest z niego twardziel, ale zawsze otacza go kilku opiekunów.”
Oznajmić: Mówić lub informować. Patrz także „obznajmiony”.

P

Pani Bólu: Zagadkowa „władczyni” Sigil. Istnieje wiele legend na jej temat, lecz tak naprawdę niewiele o niej wiadomo. Jest wszechmocna i potrafi powstrzymać Moce przed wkroczeniem do Klatki.
Pasmo astralne: Robacza dziura poprzez Sferę astralną, łącząca główną Sferę materialną ze Sferami zewnętrznymi.
Pasmo sferowe: Robacza dziura łącząca dwie warstwy tej samej Sfery, lub rzadko dwie warstwy różnych Sfer.
Pierwsza(k): Pierwsza sfera materialna lub ktoś z niej pochodzący.
Pierwszorzędny: Wielki lub wspaniały. Np. „W dzielnicy Pani znajdują się same pierwszorzędne puby”.
Pomyleniec: Niezbyt uprzejmy sposób na nazwanie kogoś idiotą, np. „Czy słyszałeś czego chciał od nas ten pomylony czarodziej?” Używa się także jako rzeczownika „To pomyleniec!”
Portal: Wrota pozwalające na przejście do innej Sfery lub miejsca. Zawsze mają formę jakiejś obramowanej przestrzeni i zawsze wymagają odpowiedniego klucza. Nazywa się je również bramami.
Przeciw - szczyt: Miara czasu. W Sigil jest to odpowiednik północy (godzina 24).
Przeznaczeni: Frakcja, której członkowie twierdzą, że jeśli coś mają to dlatego, iż należy to do nich. Z reguły prowadzi to do konfliktów z innym. Nazywani również „Zaborcami” lub „Bez Serca”.
Przyciąć: Zaatakować, uderzyć kogoś, często używane jako groźba. „Nieźle go przyciąłem i zwinąłem kosę”.
Przyśmiać komuś: Uciec lub nie dać się złapać. Okradzenie tanar'ri i uniknięcie złapania to właśnie przyśmianie.
Pudło: Zbuntowany modron, który zamieszkał w Sigil.

R

Reguła trójek: Jedna z podstawowych zasad rządzących wieloświatem. Zwykle rzeczy dzieją się potrójnie.
Rząd Niedoścignionych: Frakcja w Sigil. Formalna nazwa na Szyfry. Wierzą, że prawdziwą odpowiedź można podać jedynie wtedy, gdy zareaguje się nie myśląc.
Rzucić uchem: Posłuchać lub wsłuchiwać się w coś, np. „Rzucił uchem w Gmachu Mówców, aby obczaić ostatnią śpiewkę.”

S

Sfera astralna: Srebrzyste pustkowie łączące sfery zewnętrzne z pierwszą sferą materialną. Niech nie zwiedzie Cię jego nicość - to miejsce jest bardzo groźne. Stanowi dom dla rasy githyaki. W sferze tej unoszą się również ciała martwych bogów... Githyanki tworzą z nich swoje fortece.
Sfero - tknięty: Potomstwo mieszkańca Sfer i człowieka. Są nimi na przykład diabelstwa i aasimary.
Sferowiec, sferowy: Przymiotnik określający coś, co związane jest ze Sferami. Może się odnosić do różnorakich rzeczy, osób lub przedmiotów.
Sfery Niższe: Zwane również sferami mroku, lub krainami podziemi - Acheron, Baator, Gehenna, Otchłań, Pandemonium, Szare Pustkowie oraz Tartar. Są to ponure sfery o złym charakterze, zamieszkiwane przez biesy.
Sfery Wewnętrzne: Sfery żywiołów (Ognia, Powietrza, Wody, Ziemi), sfery para-żywiołów (Dymu, Lodu, Magmy, Szlamu), sfery quasi - żywiołów (Blasku, Błyskawic, Minerałów, Pary, Popiołu, Próżni, Pyłu, Soli), oraz sfery energii (Pozytywnej i Negatywnej). Są to sfery żywiołów i energii, w przeciwieństwie do wymiarów myśli i charakteru.
Sfery Wyższe: Arborea, Arkadia, Dwutopia, Elizjum, Krainy Zwierząt, Niebiański Szczyt, oraz Ysgard. Sfery o dobrym charakterze.
Sfery Zewnętrzne: Otchłań, Acheron, Arborea, Arkadia, Baator, Dwutopia, Elizjum, Gehenna, Krainy Zwierząt, Tartar, Szare Pustkowie, Limbo, Mechanus, Niebiański Szczyt, Krainy Zewnętrzne, Pandemonium, oraz Ysgard. Raczej sfery myśli, niż żywiołu.
Siwobrody: Mędrzec lub uczony. Można tak określić każdego wykształconego intelektualistę.
Skórogłowy: Dureń, ograniczony typ.
Skubnięcie, oskubać: Okraść lub oszukać. Oskubanie tanar'ri nie jest najlepszym pomysłem.
Skurl: Nieszczęśliwa lub biedna dusza. Określenia tego używa się by ukazać współczucie do pechowego śmiałka lub - sarkastycznie - nazywając tak osoby, które same pakują się w kłopoty.
Skurl się: Popularny wulgarny zwrot. Znaczeniowo podobny do „szpicuj się”.
Skurlony: Uwłaczające określenie wykorzystywane by podkreślić wagę stwierdzenia. „Skurlony idiota” to wyjątkowo głupi trep.
Smar: Łapówka, na przykład „Posmaruj trochę temu urzędasowi to sobie pójdzie”.
Smut: Monotonna tyrada lub ktoś ją wygłaszający. Jeśli używa się tego w odniesieniu do osoby, oznacza on kogoś kto dużo mówi, nie mając żadnej wiedzy; także - kłótliwa osoba. „Nie słuchaj go, to smut”.
Spopielona równina: Miejsce gdzie doszło do rozdzielenia Ludu Gith na Githyanki oraz Githzerai.
Stowarzyszenie Porządku: Frakcja w Sigil, znana również jako Guwernaci. Wierzą, że znajomość praw fizycznych daje śmiałkowi możliwość zrobienia czegokolwiek.
Straż Zagłady: Frakcja w Sigil wierząca w entropię i rozkład. Znani również jako Tonący.
Stronnictwo Doznań: Frakcja, która wierzy, że aby zrozumieć sens życia, trzeba go najpierw doświadczyć. Nazywani również czuciowcami.
Szaleńcy: Inna nazwa Loży Ponurych.
Szczyt: Miara czasu. W Sigil jest to odpowiednik południa (godziny 12).
Szpicuj się: Popularny wulgarny zwrot „Weź kija i szpicuj się żulu”.
Szyfry: Przydomek nadany frakcji Rząd Niedoścignionych. Mówi się tak o nich, ponieważ większość ludzi nie ma pojęcia o co im chodzi.

Ś

Ścieżka: Sposób podróży między Sferami, który wymaga rzeczywistego fizycznego ruchu, a nie wykorzystania portali. Ogólnie znane ścieżki to rzeki Styks i Oceanus, góra Olimp, Drzewo Światów Yggdrasil oraz Nieskończone Schody Ysgardu.
Ślepaki: Ślepe uliczki w Labiryntach. Także wszystko co jest niemożliwe lub beznadziejne, na przykład „Trafi w ślepaki, jeśli spróbuje okłamać Faktola”.
Śmiałek: Pochlebne określenie odnoszące się zarówno do kobiet jak i mężczyzn. Niesie za sobą znaczenie zaradności i odwagi. Znacznie lepsze od nazwania trepem.
Śpiewka: Wyrażenie oznaczające wiadomości, miejscowe plotki, fakty i wszystko co wiąże się z aktualnymi wydarzeniami. „Jaka dziś śpiewka?” to sposób zapytania o najświeższe wiadomości.
Świr, bzik: Niespełna rozumu. „Wiatry Pandemonium zrobią świra z każdego, kto zostanie tam zbyt długo.”

T

Tanar'ri: Rodzaj biesów. W przeciwieństwie do baatezu mają chaotyczny zły charakter. Do tanar'ri należą na przykład Sukuby.
Tartar: Jedna ze sfer niższych znana również pod nazwą sfery więziennej.
Tępak, tępy: Goście, którzy po prostu nie łapią o co biega, zwykle pierwszaki. Powiedz tak do sferowicza, a pewnie skończy się na walce. Występuje również jako przymiotnik, na przykład: „tępy trep”.
Tonący: Inna nazwa Straży Zagłady.
Trafić w ślepaki: Być w nieszczęśliwym położeniu, mieć pecha, być w tragicznej sytuacji.
Trep: Głupiec, szczególnie ten, który pakuje się bezmyślnie w kłopoty.
Trukać: Rozmawiać, gawędzić.
Truposz: Każdy w księdze martwych.
Twardogłowi: Inna nazwa Harmonium.

U

Ul: Dzielnica Sigil (slumsy).

W

Wargulec: Potworne istoty, wyglądające jak głowy z nietoperzymi skrzydłami. Ich ukąszenie może zmienić ofiarę w wargulca.
Wielojedność: Zbiorowa świadomość czaszkoszczurów.
Wierzący w Źródło: Frakcja w Sigil. Znana również pod nazwą Bogowcy. Wierzą, że każdy ma w sobie potencjał do zostania bogiem.
Wkopany: Wrobiony. „Wkopać kiepa” oznacza wrobienie kogoś, na przykład przez wysłanie go jednokierunkowym portalem.
Wojna Krwi: Bardzo ogólnie rzecz biorąc jest to trwająca od wieków wojna pomiędzy baatezu, a tanar'ri. Szersze zgłębienie tematu wymagałoby znacznie większej ilości miejsca.
Wolna Liga: Frakcja, której członkowie żyją, jak im się żywnie podoba. Zwani również Autonomami.

Z

Zaborcy: Inna nazwa dla Przeznaczonych.
Zaguścić: Polubić, na przykład „Jeden deva zaguścił w pomyśle wtrącenia się do Wojny Krwi”.
Zakapować: Zdradzić kogoś lub donieść. Stwierdzenie o kimś że „zakapował” to jedna z najgorszych rzeczy jakie można powiedzieć o śmiałku.
Zamtuz: Dawna nazwa domu publicznego, przez ludzi nieobyczajnych zwanego burdelem.
Zatracony: Martwy. „Zatracił się” oznacza, że nie powstanie bez pomocy wskrzeszenia.
Zbieracze: Żałośni osobnicy, którzy upadli już tak nisko, że zajmują się zbieraniem ciał z ulic Sigil i dostarczają je, w zamian za kilka miedziaków do Kostnicy.
Zbuntowany modron: Modron, który odszedł ze swej macierzystej sfery, Mechanusa.
Zdybany: Aresztowany lub złapany.
Znak Jedynego: Frakcja, której członkowie twierdzą, że każdy jest centrum swojego własnego wszechświata. Znani również jako Znakowcy.
Znakowcy: Potoczna nazwa frakcji Znak Jedynego.

Ż

Żul: Pijak, szczególnie jeśli stacza się na dno. Żule nie cieszą się raczej sympatią mieszkańców Sigil.