Inspiracje artystów settingu

David „Zeb” Cook, Dana Knutson i Tony DiTerlizzi wielokrotnie przywoływali w wywiadach inspiracje, które miały wpływ na kształt settingu Planescape. Część z nich da się wskazać jednoznacznie – jak Carceri Piranesiego (wspominane przez Cooka) czy ilustracje Arthura Rackhama (o których wspomina DiTerlizzi w swoim albumie Realms), w wielu jednak przypadkach wskazanie inspiracji ma charakter interpretacyjny.

Wiemy, dla przykładu, że wyraźny wpływ na architektoniczny styl Planescape’a miała seria rycin Giovanniego Battisty Piranesiego (1720–1778) Carceri d’invenzione (Więzienia wyobraźni), przedstawiająca niekończące się, nakładające się na siebie korytarze i schody. Podobnie jak na rycinach Piranesiego, Sigil wypełniają kręte zaułki, wielopoziomowe ulice i niekonwencjonalne budowle. Miasto Drzwi pełne jest masywnych bram i przytłaczającej architektury, która zdaje się „pożerać” istoty w nim przebywające, tworząc surrealistyczną, gotycką atmosferę tajemnicy i mroku. Podobnie jak dzieła Piranesiego, Sigil budzi w widzu zarówno zachwyt, jak i poczucie niepokoju.

Carceri d’invenzione, seria rycin Giovanniego Piranesiego

Wpływ Piranesiego na początkowy wygląd świata Planescape był wynikiem współpracy Zeba Cooka i Dany Knutsona. Cook w taki sposób wspominał początki projektu: „(…) setting potrzebował wyglądu. Miałem w głowie pewne obrazy – ponure więzienia z akwafort Carceri Piranesiego, ilustracje Briana Frouda oraz sztukę surrealistyczną. (…) Dana Knutson dostał za zadanie rysować wszystko, co tylko zechcę. Paplałem, a on rysował – budynki, ulice, postaci i krajobrazy.”

Trudna do pojęcia geometria Miasta Drzwi, a także sama architektura wieloświata, inspirowane są najprawdopodobniej również pracami Mauritsa Cornelisa Eschera (1898–1972) – holenderskiego grafika i malarza, znanego z drzeworytów i litografii przedstawiających niemożliwe konstrukcje, nieskończone mozaiki oraz przekształcenia przestrzeni. W swoich dziełach Escher manipulował geometrią sferyczną, tworząc wizje pomieszczeń, które zginają się i zazębiają we własnej strukturze, kreując tym samym niezwykłe iluzje optyczne.

Ilustracje Mauritsa Eschera

Wspomniana geometria Miasta Drzwi (torus, który tworzy iluzję nieskończoności) – ulice Sigil, zazębiające się schody, budowle łamiące prawa fizyki, gęste warstwowe panoramy z nakładającymi się strukturami, pełne ukrytych przejść, paradoksów i iluzji – to styl czerpiący z projektów holenderskiego artysty. Podobnie jak charakterystyczne dla malarza kontrastujące linie i optyczne zagadki, budujące w odbiorcy poczucie dezorientacji, zdumienia i fascynacji. Należy przy tym dodać, że ten styl doskonale wpisuje się w groteskowy klimat Planescape’a i perspektywę, w której przekonania kształtują postrzeganą rzeczywistość.

Wspomniany wcześniej Brian Froud, znany m.in. z książki Faeries (1978, stworzonej wspólnie z Alanem Lee, ilustratorem dzieł Tolkiena) oraz projektów do filmów Jima Hensona, takich jak Ciemny kryształ (The Dark Crystal, 1982) i Labirynt (1986), kreował wizję fantastyki, w której istoty z pogranicza natury i mitu rzadko bywały jednoznacznie piękne czy złe. Podobnie jak w świecie Planescape, postaci Frouda często przedstawiane są w zniekształconych proporcjach, co nadaje im aurę obcości i niepokoju, ale zarazem subtelnego humoru i baśniowej lekkości. Sam Tony DiTerlizzi, jeden z architektów stylu, o którym szerzej jeszcze opowiemy, tak opisywał swoją fascynację Froudem: „Gdyby prześledzić mój rozwój jako młodego artysty na osi czasu, w szkole podstawowej kopiowałem ilustracje z Dungeons & Dragons, a w liceum zacząłem kopiować prace Briana Frouda. Od razu urzekły mnie jego projekty postaci utrzymane w ciepłych, ziemistych tonacjach – byłem całkowicie zafascynowany jego twórczością.”

Ilustracje Briana Frouda

Kolejnym znaczącym artystą, często przywoływanym przez DiTerlizziego jako inspiracja, był Jean Giraud, szerzej znany jako Moebius – francuski ilustrator, rysownik i pisarz, którego twórczość trwale wpłynęła na rozwój fantastyki. Dla Tony’ego Moebius był wizjonerem o niezwykłej wszechstronności, tworzącym zarówno opowieści z Dzikiego Zachodu, jak i epickie space opery czy baśniowe światy fantasy. Artysta eksperymentował również z perspektywą i przestrzenią. Jego ilustracje emanują poczuciem nieskończoności, obcości i otwartości światów, zachęcając odbiorcę do zanurzenia się w niezwykłych rzeczywistościach. Jean Giraud zapisał się również w historii filmu, współtworząc rysunki koncepcyjne do Piątego Elementu (1997) i współpracując z H.R. Gigerem i Ridleyem Scottem przy Obcym (1979). 

Ilustracje Jeana „Moebiusa” Girauda

Twórcy Planescape’a czerpali także z dorobku tzw. złotego wieku ilustracji (ok. 1880–1930), którego reprezentantami byli m.in. Arthur Rackham, Edmund Dulac i Kay Nielsen. Rackham był mistrzem subtelnej groteski, a jego ilustracje łączyły baśniowy nastrój z narastającym poczuciem mroczności. Ilustrował np. Alicję w Krainie Czarów, Piotrusia Pana oraz Baśnie braci Grimm. Edmund Dulac, autor m.in. ilustracji do Baśni tysiąca i jednej nocy, wniósł do świata ilustracji orientalne inspiracje. Kay Nielsen reprezentował bardziej symboliczny nurt, cechujący się chłodną elegancją i linearną formą, widoczny m.in. w jego pracach do Baśni Andersena. Styl i język wizualny tych artystów są wyraźnie obecne w estetyce Planescape’a.

Ilustracje do Alicji w Krainie Czarów autorstwa Arthura Rackhama

Ilustracje do Baśni tysiąca i jednej nocy autorstwa Edmunda Dulaca

Ilustracje do norweskiej baśni Na wschód od słońca, na zachód od księżyca autorstwa Kaya Nielsena

Nie sposób przywołać wszystkich twórców, którzy inspirowali projektantów świata, warto jednak wspomnieć również o surrealistach, takich jak Salvador Dali czy Max Ernst, którzy eksperymentowali z deformacją przestrzeni i nierealnymi formami, wprowadzając elementy niepokojącej, fantastycznej obcości.

Trzej architekci stylu – Knutson, Ruppel i DiTerlizzi

Kierunek artystyczny Planescape’a w dużej mierze zawdzięcza swoje istnienie kilku kluczowym ilustratorom, którzy stanowili trzon ówczesnego zespołu projektowego. Wśród nich wyróżniają się: Dana Knutson – artysta koncepcyjny odpowiedzialny za nadanie settingowi unikalnego tonu wizualnego; Robh Ruppel – malarz i dyrektor artystyczny, który nadał całości ostateczną formę i spójność; oraz Tony DiTerlizzi – ilustrator, którego styl dziś najczęściej utożsamia się z estetyką Planescape’a.

Pierwszy z nich, Dana Knutson, został zatrudniony przez TSR (ówczesnego właściciela marki Dungeons & Dragons), aby opracować język wizualny i nadać ton dla świata, który miał przedstawiać rozmaite sfery egzystencji. Wśród jego najważniejszych projektów znajdują się m.in. grafika koncepcyjna Pani Bólu, architektura Sigil, symbole frakcji oraz szeroko pojęta koncepcja estetyczna, stanowiąca fundament wizualnej tożsamości settingu.

Ożywiona przez Knutsona Pani Bólu stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci i symbolem całego Planescape’a. W pierwotnych założeniach opisywano ją jako istotę „ponad bogami”, tajemniczą i niepojętą. Knutson nadał tej idei niezwykłą formę plastyczną, przedstawiając ją jako wysoką kobietę odzianą w długie szaty, z twarzą ukrytą za metalową maską, wyrażającą jednocześnie spokój i grozę. Wizerunek Pani Bólu łączy w sobie boskość i obcość, czyniąc z niej istotę nie tylko potężną, ale również eteryczną. Projekt Knutsona okazał się tak sugestywny, że Pani Bólu do dziś pozostaje ikoną Planescape’a, czego świadectwem może być okładka najnowszej edycji settingu.

Pani Bólu powstała na podst. szkiców koncepcyjnych Dany Knutsona
(po lewej autorstwa Robha Ruppela, po prawej – Tony’ego DiTerlizziego)

Knutson opracował również charakterystyczną identyfikację wizualną Sigil, inspirując się wspomnianymi wcześniej artystami (Escher, Piranesi). Jej główne części składowe to: miasto w kształcie torusa lewitujące na nieboskłonie w centrum Krain Zewnętrznych, poszarpana, wymykająca się grawitacji, surrealistyczna architektura przypominająca rozpadający się krajobraz przemysłowy, wznoszące się budowle z metalu, kości, złomu i ruin tysiąca różnych światów oraz wąskie, kręte uliczki połączone w optycznie iluzoryczny sposób. Sigil widziane oczami Knutsona to żyjący paradoks, w którym klaustrofobiczne, wąskie przestrzenie są zarazem nieskończone.

Integralną częścią settingu stały się również frakcje, reprezentujące różne wierzenia i filozofie. Dana Knutson stworzył graficzne emblematy i motywy tych grup, włączając w to Grabarzy, Chaosytów i Harmonium. Planescape stał się jednym z pierwszych settingów, w których frakcje miały swój własny identyfikator wizualny, co przełożyło się na ważny aspekt kulturowy – stowarzyszenia używały tych emblematów do krzewienia propagandy i wyrażania swojej tożsamości czy przekonań.

Co więcej, Dana Knutson stworzył całe estetyczne podłoże dla Planescape’a – swego rodzaju słownik lub przewodnik wizualny, którym kierował się odtąd każdy następny artysta pracujący przy settingu. Jego charakterystycznymi elementami są faktury zardzewiałego metalu, pergaminowe tła, kości i tkaniny oraz przygaszone, ziemiste barwy z dużą dozą rdzawej czerwieni. Sama perspektywa ilustracji jest zniekształcona, przesunięta, dodająca światu i wnętrzom optycznej iluzji przestrzeni.

Robh Ruppel, drugi z kluczowych artystów i dyrektor artystyczny projektu, miał za zadanie przekształcić koncepcyjny język wizualny stworzony przez Danę Knutsona w spójny i rozpoznawalny system graficzny. Planescape miał wyróżniać się na tle wcześniejszych światów Dungeons & Dragons. Dotychczasową, wielokolorową estetykę fantasy zastąpiono stonowanymi, postarzanymi ilustracjami, w których każdy element zdawał się nosić ślady upływu czasu. Nawet strony ksiąg wyglądały, jakby były wielokrotnie używane i przeglądane przez pokolenia obieżysferów.

Okładki Robha Ruppela do publikacji ze świata Planescape

Ruppel nadzorował także układ graficzny wydawanych książek, w tym charakterystyczną typografię, ornamentykę, tekstury pergaminu i ramy z rdzawego metalu. Dzięki temu udało mu się ożywić język koncepcyjny Knutsona, przekształcając go w żywy, spójny obraz całego świata. Namalował również kilka najbardziej zapadających w pamięć okładek Planescape’a, które znakomicie oddawały inność, obcość i tajemniczość settingu. Jego praca sprawiła, że styl podręczników był konsekwentny, harmonijny i łatwo rozpoznawalny.

Trzecim i być może najbardziej rozpoznawalnym współcześnie artystą związanym z Planescape’em jest Tony DiTerlizzi. To właśnie on tchnął życie i osobowość w koncepcje stworzone przez Knutsona i Ruppela, nadając mieszkańcom wieloświata oryginalny, nieco humorystyczny wygląd.

Co ukształtowało niezwykły styl bohaterów i stworzeń wieloświata? Tony DiTerlizzi świadomie odrzucił hiperrealistyczną estetykę fantasy dominującą w latach 80. i na początku lat 90. W jednym z wywiadów wspominał, że ówczesne fantasy było zdominowane przez tzw. „szkołę Conana”, w której bohaterów przedstawiano jako skąpo ubranych, wiecznie prężących muskuły mięśniaków dźwigających ciężki oręż. 

DiTerlizzi postawił na ekspresję i ekscentryczność, skupiając się przede wszystkim na osobowości postaci, a nie na ich idealnej fizyczności. Tam, gdzie ilustratorzy początku lat 80. nadawali potworom realistyczny, groźny wygląd, DiTerlizzi wprowadzał istoty, które mogły być dziwaczne, a czasem wręcz groteskowe (jak choćby modrony, mechaniczne stwory, które – choć urocze – mogą budzić niepokój). Estetyka projektowania bohaterów i stworzeń w Planescape jest w pewnym sensie pokrewna wizualnie filmom Guillermo del Toro, stawiając na charakter i osobowość potworów, a nie tylko na ich realistyczną grozę.

Ilustracje Tony’ego DiTerlizziego do publikacji ze świata Planescape

Stwory DiTerlizziego wyróżniały się często przesadzonymi cechami aparycji: wydłużonymi palcami, nienaturalnie asymetrycznymi ciałami czy nierealistycznymi proporcjami. Dzięki temu sylwetki postaci i bestii wyglądały obco, a często wręcz surrealistycznie, idealnie wpisując się w estetykę Planescape’a, któremu przyświeca zasada: „wiara kształtuje rzeczywistość”.

Co więcej, stworzenia te nie były jedynie wizualną dekoracją. Każda istota posiadała wyjątkową osobowość. Modrony, choć geometryczne i zdyscyplinowane, emanowały logiczną, niemal mechaniczną „duszą”, a groteskowe, rogate demony cechowała pewna siebie postawa i przebiegły wzrok, co nadawało im zupełnie nowych przymiotów. 

Pozostańmy na chwilę przy koncepcji modronów. We wspomnieniach zawartych w albumie Realms Tony DiTerlizzi opisuje moment, w którym Zeb Cook zaskoczył go niecodziennym wyzwaniem. Cook rozważał wskrzeszenie pomysłu tych mechanicznych istot, znanych z Monster Manual z 1983 roku, lecz nie był szczególnym entuzjastą ich ówczesnej formy. Przekazał więc Tony’emu opis stworzeń i poprosił, by nadał im nowy kształt. DiTerlizzi, zainspirowany koncepcją hierarchicznej społeczności modronów, stworzył zupełnie nowy, charakterystyczny design, który przetrwał do dziś. Jak sam wspomina, przy projektowaniu kierował się duchem Alicji w Krainie Czarów oraz estetyką dzieł Yoshitaki Amano. Uzbrojenie i postawa modronów, z ich cienkimi kończynami i geometryczną równowagą, czerpią bezpośrednio z jego prac.

Monodron – po lewej oryginalny koncept z Monster Manual II z 1983 r, po prawej redesign z 1993 r. autorstwa Tony’ego DiTerlizziego

Brud i poezja

Jeśli spojrzeć na podręczniki do Planescape’a, świat wydaje się „brzydki”, ale w piękny sposób. Rdza, kurz, dym, chaos, przerysowane proporcje postaci, wydłużone sylwetki, złożone kostiumy, wyglądają jak z sennego koszmaru, ale układają się w poetycką całość.

Planescape jest logicznie niemożliwy i rządzi się prawami nie fizyki, a metafizyki. Jego rzeczywistość kształtowana jest wiarą, a nie materią. Architekci Planescape’a doskonale to rozumieli. Dana Knutson zbudował fundamenty wizualne, tworząc koncepcyjne ramy i spójny język graficzny, który stał się inspiracją dla okładek Robha Ruppela. Z tej wizji wyłonił się świat pełen nastroju i szczegółu, ożywiony ręką Tony’ego DiTerlizzego, który tchnął ducha w surową geometrię wieloświata i sprawił, że każda istota zamieszkująca Sfery nosi w sobie historię wartą wysłuchania.

Źródła

• Tony Diterlizzi: my 1980s inspirations, Garrick Webster
• Realms, The Roleplaying Game Art of Tony DiTerlizzi
• Oficjalna strona Robha Ruppela
• White Wolf Magazine #43, David „Zeb” Cook o inspiracjach stojących za settingiem, fragment wypowiedzi dostępny w archiwalnych postach Planewalkera
• Ilustracje Public Domain (Piranesi, Escher, artyści „złotego wieku”) , źródła informacji o ilustratorach i artystach za: wikipedia
• Opisy produktów i katalogów: DriveThruRPG
• Artykuł na Grimuarze: Tony DiTerlizzi opowiada o pracy nad Planescape’em w podcaście D&D „Dragon Talk”
• Podręczniki, przygody i materiały źródłowe settingu Planescape

All cited illustrations and artworks are the property of their respective authors. They are used here solely for the purpose of commentary, analysis, and to provide historical and artistic context. No copyright infringement is intended.

Artykuł Architekci wieloświata – artystyczne korzenie i wizje stojące za Planescape’em pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Aby wziąć udział w turnieju, nie musicie znać zasad – wszystko zostanie Wam wyjaśnione na miejscu. Więcej informacji uzyskacie na profilu wydarzenia.

Zastanawialiście się kiedyś, co wasze postaci z D&D lub innych gier RPG robią po zakończeniu swojego doczesnego żywota? Wiele z nich trafia na jedno z licznych pól bitew w gigantycznym konflikcie toczącym się od zarania dziejów w zaświatach: Wojnie Krwi.

W sobotę, 7 grudnia, w Kosmosie: Przestrzeni Młodych będziecie mieli unikatową szansę wzięcia udziału w Turnieju Wojny Krwi! Wybierz swoją armię i weź udział w pradawnym konflikcie, decydując się na politykę lub rozlew krwi! Wszystko po to, aby osiągnąć zwycięstwo na polu bitwy!

Ta gra, powstała w 1994 roku, nigdy nie została wydana w Polsce. Wzięcie udziału w turnieju to niepowtarzalna okazja, by poznać tę vintage grę karcianą!

Spokojnie! Przed turniejem nastąpi prezentacja gry oraz wyjaśnienie zasad.

Nagrody czekają! Zwycięzca otrzyma unikalne talie kart niedostępne nigdzie indziej, a każdy uczestnik dostanie kartę pamiątkową.

Naostrzcie topory i przygotujcie zaklęcia przed przyjściem! Ze względu na rodzaj rozgrywki oraz anglojęzyczne karty, do turnieju zapraszamy osoby powyżej 15. roku życia.

Link do zapisów
Regulamin
Instrukcja gry

Artykuł Turniej Blood Wars w Lublinie pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Nowa odsłona podręczników do Planescape’a dostępna będzie w dwóch wariantach: z oryginalnymi okładkami serii Dungeons and Dragons (pasującymi stylem i wykonaniem do całej serii wydań 5 edycji) oraz w wersji alternatywnej z okładkami autorstwa Tony’ego DiTerlizziego, ilustratora pierwotnej wizji Planescape’a i jednego z twórców jego niepowtarzalnego stylu. Obie wersje możecie porównać poniżej. Warto zaznaczyć, że wydania różnią sie tylko okładkami.

Planescape: Adventures in the Multiverse, wersja klasyczna

(kliknij, aby powiększyć)

Planescape: Adventures in the Multiverse, wersja alternatywna z okładkami autorstwa Tony’ego DiTerilizziego

(kliknij, aby powiększyć)

Planescape 5E

Przygody w Wieloświecie (ang. Adventures in the Multiverse) są zbiorem trzech podręczników, przenoszących setting Planescape do piątej edycji systemu Dungeons and Dragons. W zestawie znajdziecie:

• Sigil i Zewnętrze (ang. Sigil and the Outlands) – 96-stronicowy przewodnik po Mieście Drzwi, Zewnętrzu i miastach-bramach. Gracze poznają w nim nowe umiejętności, zaklęcia i atrybuty bohaterów, a Mistrzowie Gry uzyskają szczegółowe informacje na temat 12 frakcji walczących o władzę w Sigil. Dowiedzą się też co nieco o tajemniczej władczyni miasta, Pani Bólu.
• Obrót Koła Losu (ang. Turn of Fortune’s Wheel) – 96-stronicowa przygoda, w której bohaterowie powracają do życia w Sigil, by odkrywać niezwykłość miasta, stanąć twarzą w twarz z nieśmiertelnymi istotami, zwiedzić najdalsze zakątki Zewnętrza i rozwiązać intrygę, która może podważyć reguły rzeczywistości. Przygoda przeznaczona jest dla postaci od 3 do 10 poziomu doświadczenia.
• Planarny Przemarsz Mortego (ang. Morte’s Planar Parade) – 64-stronicowy bestiariusz dla Mistrzów Gry, z narracją prowadzoną przez samego Mortego – wiernego towarzysza Bezimiennego. Wygadana latająca czaszka opowie nam m.in. o modronach, smokach czasu i sferowych inkarnacjach. W przewodniku znajdą się również rozszerzone zasady umożliwiające modyfikacje potworów za pomocą mocy sfer.
• Dwustronną mapę Sigil i Zewnętrza.
• Solidny, czteroczęściowy ekran Mistrza Gry.

Tytuł dostępny będzie w wersji angielskiej. Nie są nam znane plany wydania wersji polskiej. Oficjalną premierę zaplanowano na 17 października, ale w przypadku zakupu zestawu w oficjalnym sklepie Dungeons and Dragons gracze zyskają dostęp do kopii cyfrowych już 3 października (zaznaczamy jednak, że nie jest to oferta korzystna cenowo).

Poza oficjalnym kanałem dystrybucji tytuł można zamówić w szerokiej gamie polskich sklepów internetowych o tematyce RPG i gier planszowych (najtańsze oferty, na jakie trafiliśmy, oscylowały w granicach 230 zł). 

Oficjalna strona Dungeons and Dragons

Artykuł Przedsprzedaż Planescape’a 5E – co wiemy o nowych wydaniach? pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Jednym z nadal aktywnych graczy jest FallDamage312, który opublikował właśnie autorską instrukcję w wersji polskiej i angielskiej. Możecie ją pobrać pod poniższymi linkami:

• Blood Wars CCG, polska instrukcja
• Blood Wars CCG, angielska instrukcja

Jeśli jesteście zainteresowani tajnikami karcianki, a nie posiadacie jej w swojej kolekcji, zachęcamy Was do odwiedzenia kanału #bloodwars na naszym Discordzie. Niewykluczone, że znajdziecie tam ekipę, która użyczy kart i zaprosi Was do swojej gry :)

Na potyczki w „Blood Wars” możecie zgrać się również z samym FallDamage312, który organizuje partyjki w Lublinie (w tym celu możecie umówić się z nim na Discordzie – własna talia nie jest konieczna!).

Jeśli ciekawi Was, jak wyglądają karty, pod poniższym linkiem znajdziecie ich zdjęcia:

• CCG Trader: Blood Wars

O grze 

Blood Wars to karciana gra wieloosobowa dla 2-6 graczy, w której wcielamy się w potężne Moce kontrolujące dowódców Wojny Krwi i walczące w ich imieniu legiony. Celem gry jest pokonanie innych graczy i podbicie Sfer Niższych. Ilustracje do kart wykonali m.in. Tony DiTerlizzi, Dana Knutson i Rob Lazarretti.

W grze spotkacie cztery typy kart: Dowódców (ang. Warlord), Legiony (ang. Legion), Pola Bitew (ang. Battlefield) i Przeznaczenia (ang. Fate). Karcianka korzysta ze znanego z Dungeons and Dragons systemu charakteru, który odgrywa kluczową rolę w tworzeniu armii.

Po więcej zapraszamy na kanał #bloodwars.

Artykuł Przewodnik po Wojnie Krwi – autorska instrukcja gracza do kart Blood Wars CCG pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Na kanale D&D Beyond opublikowano prezentację planu wydawniczego. 

W okolicy 31. minuty zobaczycie oficjalne ogłoszenie powrotu Planescape’a, z datą premiery wyznaczoną na jesień 2023 r. Na tym zapowiedzi się kończą – pozostaje nam poczekać na kolejne wieści o sferach.

Artykuł Wizards of the Coast wyda Planescape’a w piątej edycji D&D pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Dokument pod tytułem „Wonders of the Multiverse” („Cuda Wieloświata”), przygotowany na potrzeby testowych rozgrywek w piątej edycji D&D, naszpikowany jest odniesieniami do Planescape’a – w tekście wspomniane zostają choćby Sigil, Mechanus i Zewnętrze. Co więcej, pojawia się w nim opis nowej rasy o nazwie glitchling. Ma to być rasa człekokształtnych, skrzydlatych istot powstałych z połączenia magii i mechaniki; odkrywców poszukujących wiedzy o Wieloświecie i zamieszkujących go stworzeniach. Udokumentowaną wiedzę glitchlingi zabierają z powrotem do praworządnych planów, takich jak Mechanus. Rzecz jasna, opis ten przywodzi na myśl modrony, konstrukty z Mechanusa, które w podobny sposób zbierają, archiwizują i analizują zdobytą wiedzę. Jeremy Crawford, jeden z projektantów playtestu, mówi wprost, że glitchlingi to „kuzyni zbuntowanych modronów”.

W „Cudach Wieloświata” pojawia się również nowy życiorys (ang. background), sferowego filozofa, który stara się zgłębić naturę sfer i odkryć prawdę o Wieloświecie. W dokumencie wspomniano też o frakcjach i kluczach do portali.

Dokument PDF: „Wonders of the Multiverse”

Tutaj znajdziecie natomiast towarzyszące dokumentowi wideo:

To nie pierwszy raz, kiedy Wizards of the Coast publikuje materiały do playtestów, zapowiadając wskrzeszenie starszego settingu. Miało to już miejsce ze Spelljammerem (którego kampania ma się pojawić w sierpniu) i Dragonlance’em (zapowiadanym na koniec tego roku). Oczywiście Wizards of the Coast nie zapowiedziało jednoznacznie powrotu Planescape’a, natomiast trudno przeoczyć wielokrotne odniesienia do Wieloświata.

Źródło: Oficjalna strona Dungeons and Dragons – Wonder of the Multiverse

Artykuł Mechanus, Sigil i klucze do portali w nowym Unearthed Arcana ‒ Wizards of the Coast coraz bliżej powrotu do Planescape’a pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

W latach dziewięćdziesiątych Tony został zatrudniony jako główny ilustrator Planescape’a – nowo powstającego settingu AD&D, przy którym spędził następnie dziesięć lat swojego życia. W międzyczasie zajmował się również ilustrowaniem kart Magic the Gathering, a od początku obecnego stulecia do teraz zaangażowany jest w projektowanie, pisanie i tworzenie książek dla dzieci – jego najsłynniejszym dziełem są Kroniki Spiderwick, które sprzedały się w ponad 20 milionach egzemplarzy. 

Pasjonatów Wieloświata mogą zainteresować informacje z tamtych lat, którymi Tony podzielił się w trakcie rozmowy. Opowiedział między innymi o tym, że angaż zawdzięcza nieszablonowemu podejściu do ilustracji fantasy – jego styl znacznie wyróżniał się w czasach, gdy w gatunku dominowały wizerunki wielkich, umięśnionych wojowników (przykład Conana) z nienaturalnie naprężonymi mięśniami, dźwigających ciężkie topory i otoczonych przez nagie kobiety. Jego zgoła odmienna estetyka początkowo budziła w odbiorcach mieszane odczucia, między innymi przez przywiązanie do barw ziemi (brązu, zieleni, żółci) oraz nadawanie potworom zróżnicowanych, niecodziennych sylwetek ‒ od otyłych po skrajnie wychudzone.

Tony wspomina również swoją pracę nad Planescape’em: David „Zeb” Cook, twórca settingu, przedstawił mu artbook artysty Yoshitaki Amano (szerzej znanego z grafik do Final Fantasy), zakupiony w czasie wizyty w Japonii. Zachwycony akwarelowym stylem i szkicami Japończyka Zeb szybko znalazł sojusznika w DiTerlizzim, który korzystał w procesie twórczym z podobnych narzędzi.

Podczas projektowania strony wizualnej settingu Tony cieszył się niesamowitą, niespotykaną wówczas wolnością. TSR, ówczesny właściciel licencji Dungeons and Dragons, inwestował niemal wszystkie środki w nowo powstający system Birthright, który miał być kolejnym flagowym produktem. Projektantów Planescape’a pozostawiono niemal bez opieki, pozwalając im swobodnie eksperymentować z formą i stylem. Twórcy Wieloświata postanowili więc wytyczyć inną ścieżkę niż pozostałe światy fantasy: bohaterowie nowego settingu nie musieli być wyidealizowani. 

Zmiany objęły też formę, w jakiej treść i obrazy składały się w całe stronice. Tony wspomniał o tym, jak w latach dziewięćdziesiątych stwory w podręcznikach RPG były uwięzione w małych kwadratowych okienkach, co miało poniekąd związek z ograniczeniami (nie było wtedy zaawansowanych programów do DTP, takich jak InDesign, czy choćby zawijania tekstu wokół obrazków). Twórcy Planescape’a wyszli z założenia, że potężny stwór powinien raczej starać się rozszarpać stronę, na której się znalazł, i wyrwać się z dwuwymiarowej formy. Obrali właśnie taki kurs, starając się ożywić zawarte w podręcznikach ilustracje.

Przy okazji przywołał kilka zabawnych przypadków ze swojej pracy. Pewnego razu na przykład chciał za pomocą zapalniczki dodać do narysowanej ilustracji efekt „nadpalenia”, ale niechcący spalił całe dzieło. Nauczony doświadczeniem od następnego razu podpalał kartki przed rozpoczęciem rysowania. Z rozbawieniem wracał również w rozmowie do czasów, kiedy wszystko trzeba było skanować, a programy graficzne nie były tak powszechne i rozbudowane jak dziś. Ilustracje, które przygotowywał, wysyłał zwykłą pocztą, i były to jedyne istniejące egzemplarze. 

Co ciekawe, DiTerlizzi wspomniał, że modrony, klasyczne istoty w settingu, mogły w ogóle do niego nie trafić. Niepewny koncepcji Zeb zadzwonił do illustratora, chcąc zasięgnąć opinii w ich sprawie. Tony’emu bardzo spodobał się motyw modronów – zainspirowany Czarnoksiężnikiem z Oz odesłał Zebowi szkic, a ten zdecydował się ostatecznie umieścić je w Planescapie.

Twórca wspomniał też etap projektowania diabelstw – kolejnej charakterystycznej rasy. Według oryginalnego konceptu (który znamy z podręcznika do Planescape’a) były to istoty z subtelnymi cechami wyglądu odziedziczonymi po biesach: rogami, skrzydłami, ogonami. Współcześnie ich wizerunek poszedł w innym kierunku: diabelstwa przedstawiane są jako istoty o czerwonej lub kolorowej skórze, bezpośrednio przypominające biesy.

W ostatniej części wywiadu pojawiło się wiele pytań dotyczących obecnej pracy artysty. Tony opowiedział o tym, jak książki czytane w dzieciństwie ukształtowały jego późniejsze życie (przywołuje przykład Wodnikowego Wzgórza), roznieciły jego wyobraźnię i pozwoliły mu stać się tym, kim jest dzisiaj. Wspomniał również, że zawsze marzył o tym, by mieć wpływ na kształtowanie się umysłów młodego pokolenia, i że jest to wspaniałe doświadczenie. Ceni sobie opinie dzieci, które są szczere i bardzo bezpośrednie.

Pojawił się również temat tego, jak gry fabularne i fantastyka pozwalają nam stworzyć bezpieczne miejsce do rozmów na wiele trudnych tematów. Za sprawą książek dla dzieci i rozmaitych opowieści możemy docierać do najmłodszych i tłumaczyć im, czym są uprzedzenia i wykluczenie. Koniec końców, tkając historie, pomagamy ludziom się otwierać, budujemy w nich empatię i pozwalamy im być tym, kim chcą.

Na koniec padło też stwierdzenie, że współcześnie to sztuka kształtuje i inspiruje nowe gatunki fantastyki. W umyśle artysty pojawia się czasem zupełnie inny koncept postrzegania tego, jak wygląda elf, krasnolud, czym jest kobold i kto jest w historii potworem.

Cały podcast obejrzycie pod tym adresem. Szczerze do tego zachęcamy – Tony jest bardzo sympatycznym i interesującym rozmówcą.

Artykuł Tony DiTerlizzi opowiada o pracy nad Planescape’em w podcaście D&D „Dragon Talk” pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Być może nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, ale Sigil ma swoją rzekę. No dobrze, „rzeka” to zbyt dumne określenie, ale jest to woda równie niezwykła jak samo Miasto Drzwi. Zapraszamy na wirtualny spływ sigilijskim Kanałem, który możecie odbyć, czytając tłumaczenie artykułu „Of Sigil & The Sea”. Tekst opublikowano pierwotnie w lipcu 1999 r., w 137 numerze magazynu „Polyhedron”. Jego autorem jest William James Cuffe, zaś tłumaczenie wykonał Christoff.

Większość obieżysferów uważa Sigil, Miasto Drzwi, za śródlądową metropolię odciętą od wodnych szlaków handlowych, które przynoszą zyski jej odpowiednikom z Planu Materialnego. Każdy krwawnik wart swej ceny powie ci, że to zwyczajna katarynka i odeśle do największego z sigilijskich cieków wodnych – Kanału (zajrzyj do In the Cage: A Guide to Sigil autorstwa Wolfganga Baura i Ricka Swana, str. 49).

Położony w Niższej Dzielnicy Kanał jest szerokim na piętnaście metrów ściekiem wypływającym z Wielkiej Kuźni (kwatery głównej Wyznawców Źródła) i prowadzącym ośmiokilometrową trasą aż do granicy miasta, gdzie jego leniwy nurt znika, spływając z krawędzi torusa. Dno rzeki jest nierówne. Miejscami ma zaledwie kilka metrów głębokości, gdzie indziej natomiast sięga potencjalnie bezdennych głębi. Nad brzegami Kanału mieści się wiele słynnych przybytków, takich jak tawerna Czarny Żagiel, karczma Wioślarz Styksu czy szynk Łaciaty Szczur.

Wody Kanału są cuchnące i pełne nieczystości, co wynika zarówno z faktu, iż jest on dopływem międzyplanarnej rzeki Styks, jak i z przyzwyczajeń mieszkańców Klatki, którzy wrzucają do niego wszelkie odpadki (zarówno nieożywione, jak i ożywione). Zawartość Kanału ma tak niszczycielskie właściwości, że potrzeba zaledwie kilku godzin, żeby zmienić wrzucone do niego zwłoki w niemożliwe do zidentyfikowania, napuchnięte ścierwo. Jakby w ramach sprzeciwu wobec braku pór roku w dusznym klimacie Sigil, wody Kanału pokrywają się niekiedy oleistym lodem. W innych dniach płyną wartkimi kaskadami zielonkawych prądów.

Co pięć do ośmiu miesięcy ten ściek doznaje błogosławieństwa oczyszczenia. Rzeka Okeanos wpompowuje do niego wówczas kilka tysięcy litrów krystalicznie czystej wody. Jest to okazja do świętowania. Przechodnie mogą obserwować, jak półnagie dzieci bawią się wesoło w Kanale pod okiem radosnych i dumnych rodziców.

Szwy Przemysłowe

Śluza Przeznaczonych

Wrak statku merkantów

Kanałowa Bestia

Nóż w Rzece

Ostatni pocałunek

Klucze do portali

Kaskada Samobójców

Łuk Żeglarza

Oryginalna ilustracja do artykułu autorstwa Roba Lazzarettiego

Kaskada Samobójców

Będąca sigilijskim odpowiednikiem „skoku kochanków” Kaskada Samobójców cieszy się ponurą reputacją. Wielu zagubionych, odrzuconych lub trapionych innymi rozterkami zakochanych znalazło tu śmierć. Nie jest to wodospad w ścisłym sensie tego słowa. Kanał rozlewa się po prostu w deltę, która w niesamowitej ciszy przelewa się przez iglicową krawędź Sigil. To prawdopodobnie najłatwiej dostępna droga do granicy Klatki. Zeskakując z krawędzi, samobójcy po prostu znikają, a ich ciała nie są odnajdywane. Funkcjonariusze Harmonium często mówią o tajemniczych zniknięciach młodocianych, że „poszli za głosem kaskadowej syreny”.

Na jednej z licznych maleńkich wysepek delty rośnie kwiat nazywany „ostatnim pocałunkiem”. Jego charakterystyczne, maciupeńkie kwiatki o dwukolorowych płatkach przypominają wargi złożone do pocałunku. Pozbawiona właściwości leczniczych (poza lekkim działaniem przeczyszczającym) roślina pleni się tam bez przeszkód. Młodzi kochankowie przekazują sobie jednak plotki o szczęściarzach, którzy skoczyli w toń z przyciśniętym do warg ostatnim pocałunkiem. Mieli oni przeżyć upadek i odnaleźć to, czego pragnęło ich serce, w Zaziemiu. Jak w przypadku większości plotek, w historiach tych nie kryje się zbyt wiele prawdy. Miłość ma w sobie moc zaciemniania trzeźwości osądu…

„Miłość w swych licznych postaciach nierzadko prowadzi do podobnych skutków co nienawiść…”

– złowieszcza maksyma Stronnictwa Doznań

Most Pomiędzy Światami

Ta przerzucona nad Kanałem potworność zbudowana z mithrilu i adamantytu z wyglądu przypomina metalową pajęczą sieć, która równie dobrze mogłaby służyć za tron samej Lolth. Zbudowany przed Wielkim Przewrotem przez nieistniejącą już frakcję Kowali most wiszący służy za obramowanie portalu znanego jako Łuk Żeglarza. Jego konstrukcja jest tak zdumiewająco zawiła i uderzająco piękna, że Stronnictwo Doznań okrzyknęło most (wraz z Biblioteką Tota, Katedrą Modronów oraz Pustą Planetą) „jednym z Siedmiu Cudów Wieloświata”.

Kartoteki Stowarzyszenia Porządku z czasów konstrukcji mostu są (ku rozpaczy Guwernatów) w najlepszym razie niekompletne. Dlatego mędrcy nie mają pewności, czy to most został zbudowany jako obudowa Łuku Żeglarza, czy też powstanie portalu było nieoczekiwanym rezultatem powstania mostu. Jedyne, czego można być w miarę pewnym, to że nazwa budowli pochodzi od położonej pod nim bramy między światami.

„Powierzchnia Sigil wynosi ponad 250 kilometrów kwadratowych. Jeśli jakiś szczeniak jest wystarczająco zbzikowany, żeby wierzyć, że miasto tej wielkości mogłoby sprowadzać wszystkie potrzebne towary za pośrednictwem kupców przemierzających plany na piechotę, to mogę im sprzedać po niskiej cenie pewien most”.

– pewien rycerz pocztowy do kreta z Pierwszej

Łuk Żeglarza

Znany także jako Portal Żeglarza oraz Ostatni Port Pośredni, Łuk Żeglarza jest szczególnym rodzajem planarnej bramy, niepodobnym do wszystkich innych wtopionych w architekturę Sigil. Zgodnie z Regułą Trójek większość portali zalicza się do jednego z trzech typów – stabilnych, tymczasowych lub zmiennych. Łuk Żeglarza nie wpasowuje się jednak w ten podział. Jest nieustannie położony w tym samym miejscu pod Mostem Pomiędzy Światami, na modłę portalu stabilnego. Choć funkcjonuje podobnie do zwykłej bramy, wymagając jakiegoś czynnika służącego mu za klucz pozwalający na przejście podróżnych, Łuk Żeglarza prowadzi jednocześnie do kilku różnych punktów docelowych, tak samo jak portal zmienny w jednym czasie prowadzi do wielu miejsc. Marynarze nie muszą czekać dni czy tygodni, aby Łuk Żeglarza zmienił punkt docelowy na podobieństwo portalu zmiennego, ponieważ wszystkie takie punkty są z niego dostępne przez cały czas. Lissandra Poszukiwaczka Bram nazwała ten typ bramy „multiportalem”, twardo walcząc o oficjalne wpisanie tego pojęcia do Rejestru Portali prowadzonego przez Halę Informacji.

Statek pragnący skorzystać z Portalu Żeglarza nie musi czekać, aż magiczna brama dostroi się do pożądanego miejsca przeznaczenia. Potrzebny jest tylko właściwy klucz powiązany z konkretnym portem. Klucz ów musi zostać umieszczony w specjalnym koszu przymocowanym do bukszprytu statku – pierwszego jego elementu, który wpłynie do portalu. Doglądanie szprytklatki i umieszczenie w niej właściwego klucza to obowiązki, którymi jest zaszczycany lub wyznaczany do nich (zależnie od nastawienia załogi) chłopiec okrętowy. Szprytklatki, tak samo jak dzioby statków, różnią się między sobą wyglądem i szczegółami budowy. Dla przykładu wikiński drakkar może mieć szprytklatkę w kształcie ziejącej paszczy wyrzeźbionej w smoczym dziobie, natomiast galar śmieciarzy zadowoli się w tej roli zgrzebnym pudłem.

Klucze do portali

Każdy portal potrzebuje klucza aktywującego jego międzyplanarne właściwości. Łuk Żeglarza niczym się tutaj nie różni od innych. Chociaż istnieje wiele powszechnie znanych (a przynajmniej stosunkowo łatwych do pozyskania) kluczy prowadzących do licznych światów na Pierwszej, zdarza się także, że rolę kluczy pełnią przedmioty unikalne dla danych światów. Na przykład cynoberylowy amulet pozwala na podróż do Dzikiego Wybrzeża (uniwersum Czerwonej Stali).

Na planecie Toril (uniwersum Zapomnianych Krain) Łuk Żeglarza prowadzi do potężnego otwartego kanału, który wypływa z Underdeep i wpływa do Bezkresnego Morza. Katarakty na dnie obszernego kanionu w Górach Khalkist służą jako punkt docelowy świata Krynn (uniwersum Smoczej Lancy). Na Oerthu (uniwersum Greyhawka) wejściem do portalu jest podłużna skalna płycizna na Nyr Dyv. Wodospad w królestwie Cariele łączy Sigil z Aebernys (uniwersum Birthrighta).

Inne miejsca, o których wiadomo, że mają połączenia z Łukiem Żeglarza, to Ortho (rodzimy plan Harmonium), Skała Bral w Dzikiej Przestrzeni (uniwersum Spelljammera) oraz Krwawe Wyspy Io (uniwersum Rady Jaszczurów). Trzeba tu dodać, że chociaż portal jest dwustronny, z niektórych miejsc może być trudno w niego wejść. Przepłynięcie pod Łukiem Żeglarza ze skarabeuszem w kieszeni przeniesie łódź na suche pustkowia Amun-Thys na trzeciej warstwie Arborei.

Wrak statku merkantów

Jest powszechnie wiadome, iż merkanci, słynący z żyłki handlowej tajemniczy niebiescy olbrzymi z flogistonu, mają zakaz wstępu do Miasta Drzwi. Niewiele osób jednak wie, w jaki sposób ta informacja przedostała się do świadomości społecznej. Posłużył temu wrak statku merkantów.

Przypominający rozłożone zwłoki wyrzuconego na plażę wieloryba wrak jest wszystkim, co pozostało po przejściu przez Łuk Żeglarza pierwszego statku przybywającego do miasta. Był to królewski okręt ozdobiony klejnotami i drogocennymi materiałami, z żaglami utkanymi z najdoskonalszego jedwabiu i pokładami zbudowanymi z najlepszego drewna. Jego załoga składała się ze szlachty i arystokratów, a nie z wycieńczonych szkorbutem wilków morskich, jakich sugerowałaby wyobraźnia. Kapitanem był dostojny, imponujący admirał z rasy giffów. Niestety przekrój statku był szerszy od szerokości samego Kanału (mającego około sześćdziesięciu łokci) i wskutek tego doszło do potężnej katastrofy. Ładunek statku, cokolwiek nim było, nigdy nie dopłynął do portu przeznaczenia. Kilka sekund po jego przybyciu na teren Sigil pojawiła się enigmatyczna Pani Bólu i jej niemy cień posiekał uwięziony statek na podobieństwo topora rzeźnika. Teraz jego belki rozporowe sterczą w powietrzu niczym kości żeber, a niegdyś imponująca bombarda, która biegła przez całą długość statku, zwisa u jego boku zardzewiała i bezużyteczna. Nikt nie ośmielił się przeszukać w połowie zanurzonego wraku w obawie, że enigmatyczny powód interwencji Pani może być wciąż aktualny w stosunku do każdego żywiczniaka na tyle nierozważnego, żeby tam wejść. Gdyby jakikolwiek bzik tego spróbował i udało mu się ujść z życiem, mógłby zdobyć skarby i uzbrojenie przekraczające najśmielsze wyobrażenia. Giffowie są znani ze swego upodobania do bombard, arkebuzów i prochu strzelniczego…

„Ten, kto kontroluje proch, kontroluje też Wieloświat…”

– Zadara Tytanka podczas jednego z jej mniej klarownych wywodów…

Nóż w Rzece

Nazwany tak w konsekwencji bezmyślnej gry słów Nóż w Rzece to gigantyczny kawał metalu wbity w muliste dno Kanału. Lufa wielkiej bombardy statku merkantów, oddalona zaledwie o kilka metrów od jego bryły, szczerzy w jego kierunku swą mroczną paszczę. Nóż w Rzece ma trójkątny kształt z wierzchołkiem zanurzonym głęboko w brązowej zawartości Kanału. Jego powierzchnia jest obsypana plamami nagromadzonej przez lata rdzawej patyny. Metalowy obelisk pokrywają rysy i szczeliny, a jego górna krawędź swą nieregularnością przypomina wystrzępiony wiklinowy koszyk. Jedna z pionowych krawędzi bryły jest zaostrzona na podobieństwo prawdziwego noża, chociaż dziury i erozja nadwątliły nieco jej powierzchnię.

Według legendy statek, który obecnie zalega w Kanale jako wrak, nie wyzionął ducha bez walki. Kiedy milcząca Pani Bólu zbliżała się do unieruchomionego okrętu, jego złożona z merkantów załoga, giff pełniący funkcję kapitana oraz pokładowy czaromiotacz uwolnili niszczycielską moc o sile zdolnej uszkodzić Zewnętrze i strącić Sigil ze szczytu Iglicy. Okrętowa bombarda wystrzeliła z takim hukiem, że słyszano ją we wszystkich miastach-bramach. W następstwie tego straszliwego ataku wydarzyła się rzecz, której nikt nie uważał za możliwą – Pani Bólu została zraniona. Rozwścieczonym merkantom udało się odłamać jedno z ostrzy składających się na jej kolczastą aureolę. Kiedy wbiło się ono szpicem w spienioną maź na dnie Kanału, na statek spłynął cień Pani. Wrzaski były tak przenikliwe, że do dzisiaj mieszkańcy Sigil nazywają anonimowe nocne krzyki „triumfem Pani”.

Od tego czasu Nóż w Rzece stał się niemal uświęconym symbolem dla Chaosytów i Ligi Rewolucyjnej. Nawet Atar spogląda na niego pożądliwie jako na kolejny dowód ich tezy, że nawet Potęgi są śmiertelne.

Śluza Przeznaczonych

Ta położona mniej więcej w połowie biegu Kanału sztuczna odnoga jest nadzorowana przez frakcję Przeznaczonych. Pierwotnie Kanał był w tym miejscu bardzo płytki, co powodowało korkowanie się statków pragnących dopłynąć w głąb Sigil. Przeznaczeni, wykonując swą oficjalną funkcję miejskich poborców podatkowych, wpadli na pomysł budowy serii wielkich „wrót” osadzonych w wodoodpornych grodziach. Wrota te pozwalały na stworzenie kilku następujących po sobie sekcji, które można wypełniać wodą. Dzięki temu okręty mogą przepływać przez całą długość Kanału bez tworzenia zatorów.

Nie potrzeba Guwernata, żeby domyślić się, iż żaden Zaborca nie zrobiłby czegoś takiego z pobudek filantropijnych. Prawdziwą motywacją Przeznaczonych stojącą za budową Śluzy jest zamiar przejęcia kontroli nad prowadzącym do miasta szlakiem handlowym. Jeśli jakiś statek chce handlować z Sigil, jego kapitan musi zapłacić myto za możliwość skorzystania ze Śluzy. Jest to także znakomity pretekst do ustanowienia punktu celnego, w którym ładownie statków podlegają rewizji, a w razie potrzeby następuje konfiskata nielegalnych towarów. W zamian za udział w „kosztach manipulacyjnych” Harmonium zgodziło się oddelegować batalion do służby jako straż portowa. Wszystko na wypadek, gdyby któryś z okrętów miał zamiar odmówić inspekcji.

Kolejnym ruchem Przeznaczonych, który wzbudziłby dumę u każdego merkanta, było wprowadzenie prawa, wedle którego cały wyładunek i załadunek prowadzony w sigilijskich dokach może być wykonywany wyłącznie przez akredytowanych robotników należących do Gildii Przewoźników (których usługi Przeznaczeni chętnie zapewniają za stosowną opłatą). Gildia płaci opłaty rejestracyjne (pokrywane z comiesięcznych składek członkowskich), w zamian pozostając jedyną instytucją z prawem dostarczania „uprawnionych robotników”.

Szwy Przemysłowe

Położony bezpośrednio przy Wielkiej Kuźni obszar torowiska jest własnością Wyznawców Źródła. Znajdują się tutaj stanowiska przygotowania rudy, pomiędzy którymi ekipy robotników przepychają wózki szynowe przewożące różnego rodzaju materiały do gigantycznych pieców Kuźni. Nazwano to miejsce Szwami Przemysłowymi, ponieważ widziane z opacznej strony miasta przypomina ketgutowe szwy założone na jakąś paskudną ranę.

Zadymione i obsypane kurzem Szwy są jednym z głównych trucicieli wód Kanału. Niepoprawne spuszczanie przez Bogowców nieczystości do rzeki wzbudziło gniew grupy ekstremistów znanych jako Różonoścy (inna nazwa tej grupy to Liga Dekoratorów). Ich nieustanne pikiety na terenie torowiska skłoniły Harmonium i Bogowców do wystawienia stałych posterunków wzdłuż ogrodzenia. Chociaż sekta śle petycje do Hali Zapisów i składa pozwy w Sądzie Miejskim, większość z tych, którzy mieli do czynienia z Różonoścami, uznaje ich za bandę zbzikowanych pomyleńców.

„Redukować, przetwarzać, używać ponownie…”

– slogan Dekoratorów ułożony na modłę Reguły Trójek

Kanałowa Bestia

Na przestrzeni lat wielu zabobonnych lub słabych na umyśle klatkarzy rozsiewało pogłoski o „pływającej w rzece ogromnej bestii”, którą obwiniali o wszystko, od wyrywania dzieci z rąk przerażonych matek, aż po spiskowanie w celu obalenia Pani Bólu. Harmonium z przekonaniem zapewniało, że „Cassie” (nazwany tak przez owych plotkarzy) nie istnieje. Dabusy, magiczni robotnicy na usługach Pani Bólu, przyczyniły się do wzmożenia histerii poprzez tworzenie tymczasowych iluzji maskujących ich własne machinacje. Ostatnio jednak Kanał zaczął wyrzucać na swe brzegi przeżute ciała sług Pani. Zmusiło to Grabarzy do ponownego przemyślenia kwestii istnienia Kanałowej Bestii.

„Cassie” zazwyczaj pojawia się podczas przeciwszczytu i tylko wtedy, gdy wody Kanału są ciemne od zanieczyszczeń. Poszukiwacze Bestii zauważają, że Łuk Żeglarza łączy się z równie mrocznym i zanieczyszczonym ciałem wodnym w świecie materialnym Athas – Morzem Pyłu. Słynie ono z mieszkających pod jego powierzchnią potworności. Jedno z tych wynaturzeń mogło bez trudu przebyć Łuk Żeglarza pod osłoną któregoś z okrętów handlowych. Należy tu zauważyć, że „Cassie” był widywany przez świadków po obu stronach Śluzy Przeznaczonych. Śledczy Harmonium uznają te doniesienia za głupie żarty, jest bowiem oczywiste, iż Przeznaczeni nie dopuściliby, aby jakikolwiek trep lub zwierzę przeszedł przez Śluzę bez uiszczenia stosownej opłaty imigracyjnej.

Cień historii o Kanałowej Bestii jest zupełnie inny. W rzeczywistości jest nią Kadyks (potwór zazwyczaj grasujący w części Ula zwanej Popiołami), który poszukuje tam wody i pożywienia. Nigdy nie widziano go na łączących Kanał z Ulem ulicach Niższej Dzielnicy – oznacza to, że pomiędzy Popiołami a Kanałem musi istnieć podziemne przejście, prowadzące prawdopodobnie przez katakumby dabusów.

• Tytuł oryginału: Of Sigil & The Sea
• Źródło: „Polyhedron”, nr 137 (1999), str.14–17. TSR, Inc.
• Autor oryginału: William James Cuffe
• Tłumaczenie: Christoff

Artykuł Kanał: pomiędzy Sigil a morzami – tłumaczenie artykułu pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Projekt graficzny mapy został przygotowany przez dobrze znanego na łamach naszego wortalu Michaela „Ronamisa” Malkina – niesamowicie utalentowanego obieżysfera, który zdobył się na to, by ożywić piękne, plastyczne opisy podręcznikowego Planescape’a. 

Następnie mapa została opracowana i spersonalizowana przez naszą redakcję. Tłumaczenia i opisy lokacji pochodzą głównie z oficjalnych podręczników, wypowiedzi postaci spotykanych w grze Planescape: Torment oraz opowiadania „Prawda o Sferach”, które również, wiele lat temu, opublikowaliśmy na naszych łamach.

Jak poruszać się po mapie?

Mapa operuje na skrypcie Mapplic, który został dostosowany do naszych potrzeb. Poniżej znajdziecie kilka wskazówek dotyczących jej obsługi.

W prawym górnym rogu mapy znajdziecie ikonkę rozdroży, która otworzy poradnik obsługi oraz dodatkowe informacje na temat projektu, jego autorów i źródeł.

Po kliknięciu wskaźnika wybranego miejsca otwiera się chmurka z jego opisem. Niektóre okienka zawierają również fragmenty opowiadań lub sentencje mieszkańców Wieloświata.

Po otwarciu chmurki poznacie opis lokacji, a na końcu każdego tekstu znajdziecie źródło, na podstawie którego został opracowany wybrany fragment.

Mamy nadzieję, że mapka będzie wam służyć podczas wielu podróży po sferach oraz że Wieloświat ponownie, choćby na chwilę, zagości w waszych myślach :)

‒ Muszę zapytać: dlaczego opłakujesz miasto?

‒ Ponieważ jego nazwa jest wszystkim, co pozostało. Jego pełne światła aleje, jego wspaniałe wijące się parki… Gdy zostało zniszczone i stało się jedynie wspomnieniem, ocalało nas zaledwie trzykroć po dwudziestu spośród jego ludu. Dopilnowanie, by ta nazwa nie została w Sferach zapomniana, leżało w naszym obowiązku. Wielu Opłakujących Es-Annon umarło w służbie, by tę pamięć zachować… Wielu… (…) Łzy, które ronię, kurz, który mnie pokrywa… To wszystko jest niczym w porównaniu z tym, co powinienem poświęcić, dźwigając ten święty ciężar. MUSIMY sprawić, by jego imię przetrwało. Jesteśmy żywymi pomnikami jego śmierci.

– Opłakujący Es-Annon

Artykuł Interaktywna podróż przez Zewnętrze – nasz autorski projekt pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Zapewne wielu z was kojarzy dostępną w sieci interaktywną mapę Sigil. Kanwą do jej stworzenia były dwa pliki dostępne w serwisie Planewalker: oryginalna mapa autorstwa Roba Lazzarettiego udoskonalona przez Denisa „Ambrusa” Richarda oraz arkusz zawierający listę lokacji, które można odwiedzić w Mieście Drzwi. Z połączenia tych dwóch składników obieżysferka imieniem Amargon wyczarowała interaktywny projekt, dzięki któremu możemy zwiedzać Sigil, podróżując palcem po mapie, i jednocześnie poznawać podstawowe fakty dotyczące poszczególnych miejsc. Jeśli potrzebujemy bardziej szczegółowych informacji na temat danej lokalizacji, opis zazwyczaj odsyła nas do odpowiednich stron w podręcznikach i przygodach.

Od lat uważaliśmy mapę za fantastycznie zrealizowany pomysł i tym bardziej miło nam was poinformować, że dzięki uprzejmości autorki mogliśmy przetłumaczyć ją na polski i osadzić na własnym serwerze. Więcej informacji na temat struktury mapy, jak również legendę i bibliografię znajdziecie w rozwijanym panelu ukrytym pod pytajnikiem w prawym górnym rogu ekranu.

Kliknij tutaj, aby zobaczyć mapę w pełnym wydaniu

Jak zwykle dziękujemy autorom Sferopedii ‒ wiele nazw i terminów użytych w projekcie pochodzi właśnie stamtąd. Otaczający mapę tekst to z kolei fragmenty poematu „Dolores” Algernona Charlesa Swinburne’a w XIX-wiecznym przekładzie Antoniego Lange. 

Mamy nadzieję, że mapka przyda się wam podczas waszych własnych przygód w Klatce. A jeśli właśnie odkryliście w sobie fanów sferowej kartografii, to… najbliższe dni mogą wam przynieść kolejne niespodzianki :)

Oryginalny projekt: The Map of Sigil, City of Doors

Artykuł Interaktywna mapa Sigil po polsku pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.