Ekipa Cania Believe it Works dziękuje wszystkim, którzy przez ostatnie tygodnie aktywnie dzielili się uwagami. Jednocześnie ogłasza nabór i zaprasza osoby o kreatywnym zacięciu do współpracy przy tworzeniu kolejnych aktów!

Kto jest poszukiwany?

Kluczową decyzją podjętą przez zespół na samym początku tworzenia modyfikacji była rezygnacja ze wsparcia sztucznej inteligencji, zwłaszcza w obszarach kreatywnych (dialogi, muzyka, grafika). Jeśli chcecie zgłosić się do współtworzenia projektu, prosimy Was o uszanowanie dotychczasowego trybu pracy. Liczy się dzieło ludzkich rąk.

• Aktorzy głosowi (dubbing) – nadchodzące akty Blizzard in Baator potrzebują głosów z odpowiednim brzmieniem. Potrafisz przybrać stoicko spokojny ton githzerai lub wybrzmieć tonem bezlitosnej biesiej arogancji? Wyślij swoją próbkę!
• Graficy 3D (modele i otoczenie) – poszukiwani są projektanci assetów (silnik gry przyjmuje modele w formacie .glb), animowanych postaci i potworów; wsparcie w renderowaniu klatek animacji 2D według przygotowanej instrukcji.
• Graficy 2D – poszukiwani są graficy z zacięciem do wykonywania ilustracji do gry, jak również doświadczeni kartografowie (mapy świata, lokacji).
• Skrypterzy – techniczne umysły z biegłą znajomością WeiDU oraz środowiska Infinity Engine (m.in. NearInfinity). Wymagane praktyczne doświadczenie w tworzeniu i modyfikowaniu obiektów gry (.cre, .itm, .spl, .are, .2da).

Zespół scenarzystów jest już zasadniczo kompletny. Jeśli jednak masz wyjątkowo lekkie pióro i znasz lore Planescape’a na wylot, istnieje ograniczona możliwość przyjęcia do ekipy dodatkowych talentów.

Zainteresowanych prosimy o kontakt pod adresem: cania.believe.it@gmail.com (zespół znajdziecie też na Discordzie).

Zespół Cania Believe It Works prosi, aby wraz ze zgłoszeniem od razu dostarczyć próbkę swoich umiejętności (nagranie głosu, model 3d, próbkę tekstu itp.).

Jednocześnie, co jest bardzo ważne, mod Blizzard in Baator jest dziełem stworzonym przez fanów dla fanów. Dystrybucja jest bezpłatna, a mod nie jest jakkolwiek finansowany. Decydując się na współpracę, pamiętaj, że jest to projekt niekomercyjny.

Aktualizacja Blizzard in Baator

Informujemy również, że na platformie GitHub pojawiły się ostatnio dwie łatki do wersji demonstracyjnej. W ramach aktualizacji naprawione zostały m.in. błędy uniemożliwiające otwarcie drzwi do Wielkiej Kuźni, problemy z wyświetlaniem niektórych opcji dialogowych (m.in. u Alviro), usterki w sklepie Kabatuma, a także wprowadzono lepsze wsparcie dla systemów operacyjnych Linux.

Najnowszą wersję modyfikacji (release) znajdziecie tutaj.

Artykuł Zespół Blizzard in Baator zaprasza do współtworzenia kolejnych aktów pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

The Cania Believe It Works team would like to thank everyone who actively shared their feedback over the past few weeks. At the same time, they are opening recruitment and inviting creative minds to collaborate on the creation of future acts!

Who is needed?

A key decision made by the team at the very beginning of development was the rejection of AI-assisted tools in their creative work (except as a coding aid). If you would like to apply to co-create this project, we kindly ask you to respect this established workflow. This project is all about human craftsmanship.

• Voice Actors – upcoming acts of Blizzard in Baator need the right-sounding voices. Can you strike the stoically calm tone of a githzerai or deliver lines with the ruthless arrogance of a fiend? Send in your sample!
• 3D Artists – the team is looking for asset designers (the game engine accepts models in .glb format) able to create animated characters and monsters; assistance with rendering 2D animation frames according to provided instructions.
• 2D Artists – the team is looking for artists with a passion for creating in-game illustrations, as well as experienced cartographers (world and location maps).
• Scripters – technical minds with good knowledge of WeiDU and the Infinity Engine environment (including NearInfinity). Practical experience in creating and modifying game assets (.cre, .itm, .spl, .are, .2da) is required.

The writing team is virtually complete. However, if you have exceptional writing skills and know Planescape lore inside out, there is still a possibility to welcome an additional writer aboard.

If you are interested, please contact the team at: cania.believe.it@gmail.com (you can also find them on Discord).

The Cania Believe It Works team asks that you include a sample of your skills (voice recording, 3d models, writing sample, etc.) right along with your application.

Note: The Blizzard in Baator mod is a project created by fans, for fans. It is distributed for free and receives no funding whatsoever. By choosing to collaborate, please keep in mind that this is a non-commercial project.

Blizzard in Baator update

We would also like to inform you that two patches for the demo version have recently been released on GitHub. These updates fix, among other things, bugs that prevented the doors to the Great Foundry from opening, issues with displaying certain dialogue options (including Alviro’s) and glitches in Kabatum’s shop. They also introduce better support for Linux operating systems.

You can find the latest release of the mod here.

Artykuł The Blizzard in Baator team invites you to co-create the upcoming acts pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

• Pobierz Blizzard in Baator
• Instrukcja instalacji moda
• Jak rozpocząć przygodę?
• Przewodnik po lokacjach (zawiera 20+ starannie opisanych obszarów)
• Twórcy
• Ścieżka dźwiękowa
  

Gdzie pobrać Blizzard in Baator?

Mod możecie pobrać z platformy GitHub (nie wymaga to posiadania tam konta) lub za pomocą platformy Nexus.

• GitHub – lub bezpośredni link do pobierania
• Nexus Mods

Instalacja jest prosta. Gotową paczkę ściągamy z serwisu, a następnie wrzucamy do folderu z grą i uruchamiamy plik exe. Po instalacji włączamy grę.

• Szczegółowy poradnik: Instalacja Blizzard in Baator

Jak rozpocząć Blizzard in Baator?

Dodatek możecie rozpocząć zarówno od starego zapisu rozgrywki (pod warunkiem, że wróciliście już z Tartaru), jak i za pomocą specjalnego zombie w Kostnicy, który przeniesie Was do odpowiedniego etapu gry i pozwoli Wam wybrać towarzyszy, frakcję czy klasę postaci. Dostaniecie też zastrzyk doświadczenia, aby dostosować się do poziomu trudności moda.

• Poradnik: Jak rozpocząć dodatek?

O czym jest Blizzard in Baator?

Blizzard in Baator rozpoczyna się w momencie, gdy Bezimienny otrzymuje wezwanie na spotkanie z biesem Tergush’tekhnem. Abiszai ożywi wspomnienia jednego z naszych wcześniejszych wcieleń i zleci nam odnalezienie naszej dawnej towarzyszki, Furii Porywczej, która zaginęła w Canii, ósmej warstwie Piekieł. Na początek udamy się do Kanału – szerokiego, cuchnącego ścieku na granicy Niższej Dzielnicy i Ula – gdzie rozpoczniemy poszukiwanie portalu do mroźnych pustkowi.

Kanał, jak wszystkie zakątki Sigil, skrywa liczne tajemnice. Nad brzegami jego mętnych wód znajdziemy tętniące życiem osiedle i kilka tawern. Będziemy też świadkami zarzewia konfliktu między dwiema frakcjami.

Mod pozwoli nam odwiedzić ponad 20 nowych, obszernych lokacji. Spotkamy też ponad 100 nowych postaci, usłyszymy całkiem nową ścieżkę dźwiękową przygotowaną na potrzeby moda i zobaczymy kilkanaście nowych przerywników filmowych. Co ważne, assety graficzne, muzyczne, dubbing i dialogi powstały bez użycia AI.

• Przewodnik i indeks lokacji
• Zwiastun fabularny
• Ścieżka dźwiękowa

Nota od twórców

Po ponad dwóch latach ciężkiej i wytężonej pracy, której nie powstydziłyby się dabusy Pani, udało się nam wreszcie dostarczyć Wam pierwszy akt Blizzard in Baator – największego fabularnego rozszerzenia do Planescape: Torment, którego przejście oceniamy na około 10+ godzin. Jesteśmy z niego ogromnie dumni, ale nie spoczywamy na laurach.

Prace nad aktem drugim trwają już pełną parą, ale w międzyczasie chętnie przyjmiemy Wasz feedback – powiedzcie nam na cania.believe.it@gmail.com co się Wam podoba, a co można by jeszcze usprawnić. Każda wiadomość daje punkty dobrej karmy, informacja potwierdzona u naszego kontaktu w Elizjum.

Pozostaje nam teraz tylko życzyć Wam dobrej zabawy, dużo fajnego lootu oraz wielu niezapomnianych wspomnień, jakie potrafią dać tylko podróże po sferach.

Ekipa Cania Believe It Works

Podziel się wrażeniami!

Pamiętaj, że to dopiero pierwszy z trzech aktów moda. Jeśli chcesz podzielić się wrażeniami, napisz do twórców bezpośrednio na adres cania.believe.it@gmail.com lub odwiedź nas na discordzie.

• Twórcy

Artykuł Premiera Blizzard in Baator – pierwszy akt już dostępny pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

• Download Blizzard in Baator here
• How to Install
• How to Start the Adventure
• Walkthrough (featuring 20+ meticulously detailed areas)
• Credits
• Soundtrack
  

Where can I download Blizzard in Baator?

You can download the mod from GitHub (no account required) or via Nexus Mods.

• GitHub, direct download link
• Nexus Mods

Installation is straightforward. Download the ready-made package from the website, drop it into your game folder, and run the .exe file. Once installed, just launch the game.

• Detailed Guide: Installation

How to start the Adventure?

You can start the expansion using an old save file (provided you have already returned from Carceri), or by speaking to a special zombie in the Mortuary. This zombie will teleport you to the appropriate stage of the game, allowing you to choose your companions, faction, and character class. You will also receive an experience boost to match the mod’s difficulty level.

• Guide: How to Get Started

What is Blizzard in Baator about?

Blizzard in Baator begins when the Nameless One receives a request to meet with a fiend named Tergush’tekhn. The Abishai will reawaken the memories of one of your past incarnations and task you with finding your former companion, Fury-Vehement, who went missing in Cania, the eighth layer of Hell. To begin, you will head to the Ditch – a wide, foul-smelling sewer on the border of the Lower Ward and the Hive – where you will start your search for a portal to the frozen wastes.

The Ditch, like every corner of Sigil, hides numerous secrets. Along the banks of its murky waters, you will find a bustling settlement and several taverns. You will also witness the brewing conflict between two factions.

The mod features:

• Over 20 new locations to explore.
• More than 100 new characters to meet.
• An entirely original soundtrack composed specifically for the mod.
• Over a dozen new cutscenes.

All graphic assets, music, voice acting, and dialogues were created without the use of AI.

• Walkthrough
• Story Trailer
• Soundtrack

A Note from the Authors

To all past and future Planewalkers! After more than two years of hard work that would put Lady’s dabuses to shame, we can finally share with you the first act of Blizzard in Baator – the biggest expansion to Planescape: Torment ever. We estimate that to beat act 1 you’d need about 10+ hours.

We’re very proud of what we’ve prepared, but we don’t intend to rest on our laurels. The work on act 2 is going full steam ahead, but in the meantime we’d love to get some feedback from you – you can tell us at cania.believe.it@gmail.com what you’ve enjoyed and what we can still improve. Each message gives you good karma points, we have that on good authority from our contact in Elysium.

We just want to wish you a lot of fun, awesome loot, and many unforgettable memories that only traversing the planes can give you.

Cania Believe It Works Team

Share your thoughts!

Keep in mind that this is only the first of three planned acts. If you want to share your feedback, you can write directly to the creators at cania.believe.it@gmail.com or visit us on Discord.

• Credits

Artykuł Blizzard in Baator Launch – Act I Is Now Available! pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Angielską wersję zwiastunu znajdziecie pod tym adresem.

W dniu premiery opublikujemy dla Was niemal 50-stronicowy poradnik zawierający prostą instrukcję instalacji, kroki niezbędne do rozpoczęcia przygody oraz opis wszystkich lokacji, zadań i bohaterów. Nie potrzebujecie istniejącego zapisu gry, ale jeśli chcielibyście wykorzystać stary save, to warto wiedzieć, że akcja moda toczy się pomiędzy powrotem Bezimiennego z Tartaru a dotarciem do Fortecy Żalu.

Artykuł Blizzard in Baator – premiera już 12 czerwca 2026 pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Na spotkaniu pojawią się: Filip „FallDamage312” Marczuk (lead developer, lead writer, główny twórca grafiki i skryptów), Kamil „Wrathu” Kwiatkowski (główny kompozytor ścieżki dźwiękowej, autor dialogów i przedmiotów) oraz Alicja Wojciechowska (autorka dialogów, redaktorka).

W czasie trwania panelu będziecie mogli porozmawiać z zespołem na temat procesu tworzenia moda, obejrzeć nowe materiały i posłuchać ścieżki dźwiękowej. W imieniu twórców serdecznie zapraszamy i dajemy znać, że zgodnie z planem mod ukaże się w pierwszym półroczu 2026 r., co pod koniec maja oznacza jedno: naprawdę niedługo :)

• Miejsce: Hala Expo Łódź, ul. Politechniki 4
• Sala: RETRO (S4, na poziomie II)
• Godzina: 14.15-15.00

Szczegóły dotyczące wydarzenia oraz ceny biletów znajdziecie na stronie https://expo.cdaction.pl/

Artykuł Blizzard in Baator na CD-Action EXPO 2026 pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Angielską wersję trailera znajdziecie tutaj.

Blizzard in Baator to pierwszy w historii nieoficjalny mod fabularny, który dodaje nową zawartość na tak ogromną skalę do klasycznej gry RPG Planescape: Torment. Po prawie dwóch latach prac jego pierwszy akt zostanie wydany w pierwszym kwartale 2026 roku. Mod będzie w dniu premiery dostępny zarówno w języku polskim, jak i angielskim.

• 40 nowych, unikalnych lokacji
• Ponad 200 bohaterów niezależnych
• Ponad 1000 stron tekstu (bez użycia AI)
• Ponad 100 nowych przedmiotów
• Ponad 20 nowych, oryginalnych utworów muzycznych
• Kilkunastu aktorów udzielających głosów postaciom
• Wiele przerywników filmowych wykonanych w duchu oryginalnej gry
• Nieliniowa rozgrywka umożliwiająca wykonywanie zadań i rozwiązywanie konfliktów w różnoraki sposób

Pełna wersja gry (trzy akty) przewiduje ponad 110 unikalnych lokacji.

Inicjatorzy i główni twórcy modyfikacji

• Filip „FallDamage312” Marczuk: lead developer – twórca lokacji, zadań, dialogów, koordynator fabuły, animacji i przerywników filmowych
• Kamil „Wrathu” Kwiatkowski: autor muzyki, koordynator udźwiękowienia, twórca dialogów, zadań, transkryptor tekstów
• szef: inicjator projektu, twórca instalatora, struktury, elementów menu i skryptów
• Alicja Wojciechowska: twórczyni dialogów i zadań, testerka, tłumaczka

Zespół redakcyjny

• Corpselight: redakcja i korekta polskojęzyczna
• Brenda: redakcja i korekta polskojęzyczna
• Alicja Wojciechowska: redakcja i korekta polskojęzyczna
• Alexander Hurezeanu: redakcja i korekta anglojęzyczna
• Alderdash: redakcja i korekta anglojęzyczna
• Inter: redakcja i korekta anglojęzyczna

Ścieżka dźwiękowa

• Kamil „Wrathu” Kwiatkowski: autor muzyki, koordynator udźwiękowienia
• Victor „Winnie Gotmilk” Gautschi: kompozytor muzyki, pozyskiwanie lektorów, projektowanie dźwięku i edycja kwestii mówionych

Ścieżka dźwiękowa będzie dostępna przed premierą na profilach jej autorów:

• https://wrathu.bandcamp.com/
• https://linktr.ee/wrathu
• https://winniegotmilk.com/

Wsparcie

• Darnath: wsparcie merytoryczne i organizacyjne

Dodatkowe dialogi

• Nordmarski, Piotr Cyrus, Rafał Leniar, Pasza Mickiewicz, Tydeus

„Blizzard in Baator” to nieoficjalna modyfikacja gry Planescape: Torment stworzona przez fanów. Jest to nieoficjalna zawartość fanowska dozwolona zgodnie z zasadami dotyczącymi zawartości fanowskiej. Nie została zatwierdzona ani poparta przez Wizards of the Coast, Beamdog ani żadnego z posiadaczy praw. Część wykorzystanych materiałów stanowi własność Wizards of the Coast. ©Wizards of the Coast LLC.

Artykuł Blizzard in Baator – zwiastun fabularny nieoficjalnego moda do Planescape: Torment pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

W trakcie spotkania zaprezentowane zostaną materiały i fragmenty gry. Przypomnijmy, że Blizzard in Baator to pierwsza tak obszerna modyfikacja do Planescape: Torment. Sam akt I zawiera w sobie ok. 40 unikalnych lokacji, ponad 200 bohaterów niezależnych, 100 nowych przedmiotów, 24 nowe, oryginalne utwory muzyczne i wiele przerywników filmowych wykonanych w duchu oryginalnej gry.

Oficjalna zapowiedź spotkania:

W pierwszym kwartale roku 2026 pojawi się pierwszy akt zainicjowanej przez Polaków, ale międzynarodowej modyfikacji do kultowej gry Planescape: Torment. Jest to pierwsza tego typu inicjatywa w ostatnim ćwierćwieczu. Produkcja jest w pełni od 'podłogi’. Tworzona rękami wielu artystów z różnych dziedzin. Nie ma tutaj nic wygenerowanego przez AI. Nie ma nad nami żadnych inwestorów czy wydawców dyktujących kierunek, a zespół pracuje ciężko od ponad dwóch lat z czystej pasji. Czy to ziemia obiecana dla oldschoolowych RPGowców? Czy to profanacja materiału? Czego się spodziewać? Kto może się zaangażować i jak? Na takie pytania (i wiele innych) będzie mógł odpowiedzieć główny developer projektu – Filip Marczuk. W trakcie spotkania zostaną zaprezentowane materiały oraz fragmenty gry.

Festiwal Falkon 2026, niedziela 22 luty 2026, sala gimnastyczna godzina 14:00 – bilety na niedzielę 79 zł, karnet 3-dniowy 129 zł

Zespół Szkół Elektronicznych w Lublinie, ul. Wojciechowska 38, 20-704 Lublin

Artykuł Blizzard in Baator na festiwalu Falkon pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Aktualizacja od deweloperów

Cykl developerski pierwszego aktu modyfikacji został ZAKOŃCZONY. Oznacza to, że jesteśmy bardzo blisko premiery i prawdopodobnie nie napotkamy już żadnych przeszkód, które uniemożliwiłyby jej realizację. Jednak dwa inne elementy tworzenia modyfikacji są nadal w trakcie opracowywania: 

Nasi testerzy szukają wszelkich błędów, które mogliśmy przeoczyć, ponieważ nie chcemy wydać moda z jakimikolwiek błędami. 

Nasz zespół redakcyjny stara się wyeliminować wszystkie możliwe błędy ortograficzne, stylistyczne i nieścisłości, które mogły pozostać po pracy naszego zespołu scenarzystów. Nie jest to łatwe zadanie, ponieważ napisaliśmy ponad 1000 stron tekstu. Oryginalna gra zawiera wiele dialogów i wiemy, że naszym obowiązkiem jest nie zawieść oczekiwań, aby ta jakość nie została utracona. 

Potrzebujemy więc jeszcze trochę czasu, aby dotrzeć do mety, ale projekt jest bardzo żywy i prężny.

O muzyce Blizzard in Baator

Ukończona została również ścieżka dźwiękowa do pierwszego aktu moda. Stworzył ją Wrathu (który ma na koncie także muzykę do gry Don’t Be Afraid i postapokaliptycznej serii krótkometrażowych filmów Powód). Dołączył do niego francuski producent Winnie Gotmilk (autor muzyki do gier fantasy Codex Lost i Castle of Lord Velimir oraz gry science fiction Entropy). Pierwsza część soundtracku, czyli ponad godzina muzyki niezawierającej motywów z oryginalnej gry, zostanie opublikowana na Bandcampie i w serwisach streamingowych w podobnym czasie co demo moda.

Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej lub porozmawiać z twórcami, zapraszamy na nasz discord.

Artykuł Blizzard in Baator – aktualizacja postępu prac i krótki materiał filmowy pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.

Inspiracje artystów settingu

David „Zeb” Cook, Dana Knutson i Tony DiTerlizzi wielokrotnie przywoływali w wywiadach inspiracje, które miały wpływ na kształt settingu Planescape. Część z nich da się wskazać jednoznacznie – jak Carceri Piranesiego (wspominane przez Cooka) czy ilustracje Arthura Rackhama (o których wspomina DiTerlizzi w swoim albumie Realms), w wielu jednak przypadkach wskazanie inspiracji ma charakter interpretacyjny.

Wiemy, dla przykładu, że wyraźny wpływ na architektoniczny styl Planescape’a miała seria rycin Giovanniego Battisty Piranesiego (1720–1778) Carceri d’invenzione (Więzienia wyobraźni), przedstawiająca niekończące się, nakładające się na siebie korytarze i schody. Podobnie jak na rycinach Piranesiego, Sigil wypełniają kręte zaułki, wielopoziomowe ulice i niekonwencjonalne budowle. Miasto Drzwi pełne jest masywnych bram i przytłaczającej architektury, która zdaje się „pożerać” istoty w nim przebywające, tworząc surrealistyczną, gotycką atmosferę tajemnicy i mroku. Podobnie jak dzieła Piranesiego, Sigil budzi w widzu zarówno zachwyt, jak i poczucie niepokoju.

Carceri d’invenzione, seria rycin Giovanniego Piranesiego

Wpływ Piranesiego na początkowy wygląd świata Planescape był wynikiem współpracy Zeba Cooka i Dany Knutsona. Cook w taki sposób wspominał początki projektu: „(…) setting potrzebował wyglądu. Miałem w głowie pewne obrazy – ponure więzienia z akwafort Carceri Piranesiego, ilustracje Briana Frouda oraz sztukę surrealistyczną. (…) Dana Knutson dostał za zadanie rysować wszystko, co tylko zechcę. Paplałem, a on rysował – budynki, ulice, postaci i krajobrazy.”

Trudna do pojęcia geometria Miasta Drzwi, a także sama architektura wieloświata, inspirowane są najprawdopodobniej również pracami Mauritsa Cornelisa Eschera (1898–1972) – holenderskiego grafika i malarza, znanego z drzeworytów i litografii przedstawiających niemożliwe konstrukcje, nieskończone mozaiki oraz przekształcenia przestrzeni. W swoich dziełach Escher manipulował geometrią sferyczną, tworząc wizje pomieszczeń, które zginają się i zazębiają we własnej strukturze, kreując tym samym niezwykłe iluzje optyczne.

Ilustracje Mauritsa Eschera

Wspomniana geometria Miasta Drzwi (torus, który tworzy iluzję nieskończoności) – ulice Sigil, zazębiające się schody, budowle łamiące prawa fizyki, gęste warstwowe panoramy z nakładającymi się strukturami, pełne ukrytych przejść, paradoksów i iluzji – to styl czerpiący z projektów holenderskiego artysty. Podobnie jak charakterystyczne dla malarza kontrastujące linie i optyczne zagadki, budujące w odbiorcy poczucie dezorientacji, zdumienia i fascynacji. Należy przy tym dodać, że ten styl doskonale wpisuje się w groteskowy klimat Planescape’a i perspektywę, w której przekonania kształtują postrzeganą rzeczywistość.

Wspomniany wcześniej Brian Froud, znany m.in. z książki Faeries (1978, stworzonej wspólnie z Alanem Lee, ilustratorem dzieł Tolkiena) oraz projektów do filmów Jima Hensona, takich jak Ciemny kryształ (The Dark Crystal, 1982) i Labirynt (1986), kreował wizję fantastyki, w której istoty z pogranicza natury i mitu rzadko bywały jednoznacznie piękne czy złe. Podobnie jak w świecie Planescape, postaci Frouda często przedstawiane są w zniekształconych proporcjach, co nadaje im aurę obcości i niepokoju, ale zarazem subtelnego humoru i baśniowej lekkości. Sam Tony DiTerlizzi, jeden z architektów stylu, o którym szerzej jeszcze opowiemy, tak opisywał swoją fascynację Froudem: „Gdyby prześledzić mój rozwój jako młodego artysty na osi czasu, w szkole podstawowej kopiowałem ilustracje z Dungeons & Dragons, a w liceum zacząłem kopiować prace Briana Frouda. Od razu urzekły mnie jego projekty postaci utrzymane w ciepłych, ziemistych tonacjach – byłem całkowicie zafascynowany jego twórczością.”

Ilustracje Briana Frouda

Kolejnym znaczącym artystą, często przywoływanym przez DiTerlizziego jako inspiracja, był Jean Giraud, szerzej znany jako Moebius – francuski ilustrator, rysownik i pisarz, którego twórczość trwale wpłynęła na rozwój fantastyki. Dla Tony’ego Moebius był wizjonerem o niezwykłej wszechstronności, tworzącym zarówno opowieści z Dzikiego Zachodu, jak i epickie space opery czy baśniowe światy fantasy. Artysta eksperymentował również z perspektywą i przestrzenią. Jego ilustracje emanują poczuciem nieskończoności, obcości i otwartości światów, zachęcając odbiorcę do zanurzenia się w niezwykłych rzeczywistościach. Jean Giraud zapisał się również w historii filmu, współtworząc rysunki koncepcyjne do Piątego Elementu (1997) i współpracując z H.R. Gigerem i Ridleyem Scottem przy Obcym (1979). 

Ilustracje Jeana „Moebiusa” Girauda

Twórcy Planescape’a czerpali także z dorobku tzw. złotego wieku ilustracji (ok. 1880–1930), którego reprezentantami byli m.in. Arthur Rackham, Edmund Dulac i Kay Nielsen. Rackham był mistrzem subtelnej groteski, a jego ilustracje łączyły baśniowy nastrój z narastającym poczuciem mroczności. Ilustrował np. Alicję w Krainie Czarów, Piotrusia Pana oraz Baśnie braci Grimm. Edmund Dulac, autor m.in. ilustracji do Baśni tysiąca i jednej nocy, wniósł do świata ilustracji orientalne inspiracje. Kay Nielsen reprezentował bardziej symboliczny nurt, cechujący się chłodną elegancją i linearną formą, widoczny m.in. w jego pracach do Baśni Andersena. Styl i język wizualny tych artystów są wyraźnie obecne w estetyce Planescape’a.

Ilustracje do Alicji w Krainie Czarów autorstwa Arthura Rackhama

Ilustracje do Baśni tysiąca i jednej nocy autorstwa Edmunda Dulaca

Ilustracje do norweskiej baśni Na wschód od słońca, na zachód od księżyca autorstwa Kaya Nielsena

Nie sposób przywołać wszystkich twórców, którzy inspirowali projektantów świata, warto jednak wspomnieć również o surrealistach, takich jak Salvador Dali czy Max Ernst, którzy eksperymentowali z deformacją przestrzeni i nierealnymi formami, wprowadzając elementy niepokojącej, fantastycznej obcości.

Trzej architekci stylu – Knutson, Ruppel i DiTerlizzi

Kierunek artystyczny Planescape’a w dużej mierze zawdzięcza swoje istnienie kilku kluczowym ilustratorom, którzy stanowili trzon ówczesnego zespołu projektowego. Wśród nich wyróżniają się: Dana Knutson – artysta koncepcyjny odpowiedzialny za nadanie settingowi unikalnego tonu wizualnego; Robh Ruppel – malarz i dyrektor artystyczny, który nadał całości ostateczną formę i spójność; oraz Tony DiTerlizzi – ilustrator, którego styl dziś najczęściej utożsamia się z estetyką Planescape’a.

Pierwszy z nich, Dana Knutson, został zatrudniony przez TSR (ówczesnego właściciela marki Dungeons & Dragons), aby opracować język wizualny i nadać ton dla świata, który miał przedstawiać rozmaite sfery egzystencji. Wśród jego najważniejszych projektów znajdują się m.in. grafika koncepcyjna Pani Bólu, architektura Sigil, symbole frakcji oraz szeroko pojęta koncepcja estetyczna, stanowiąca fundament wizualnej tożsamości settingu.

Ożywiona przez Knutsona Pani Bólu stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci i symbolem całego Planescape’a. W pierwotnych założeniach opisywano ją jako istotę „ponad bogami”, tajemniczą i niepojętą. Knutson nadał tej idei niezwykłą formę plastyczną, przedstawiając ją jako wysoką kobietę odzianą w długie szaty, z twarzą ukrytą za metalową maską, wyrażającą jednocześnie spokój i grozę. Wizerunek Pani Bólu łączy w sobie boskość i obcość, czyniąc z niej istotę nie tylko potężną, ale również eteryczną. Projekt Knutsona okazał się tak sugestywny, że Pani Bólu do dziś pozostaje ikoną Planescape’a, czego świadectwem może być okładka najnowszej edycji settingu.

Pani Bólu powstała na podst. szkiców koncepcyjnych Dany Knutsona
(po lewej autorstwa Robha Ruppela, po prawej – Tony’ego DiTerlizziego)

Knutson opracował również charakterystyczną identyfikację wizualną Sigil, inspirując się wspomnianymi wcześniej artystami (Escher, Piranesi). Jej główne części składowe to: miasto w kształcie torusa lewitujące na nieboskłonie w centrum Krain Zewnętrznych, poszarpana, wymykająca się grawitacji, surrealistyczna architektura przypominająca rozpadający się krajobraz przemysłowy, wznoszące się budowle z metalu, kości, złomu i ruin tysiąca różnych światów oraz wąskie, kręte uliczki połączone w optycznie iluzoryczny sposób. Sigil widziane oczami Knutsona to żyjący paradoks, w którym klaustrofobiczne, wąskie przestrzenie są zarazem nieskończone.

Integralną częścią settingu stały się również frakcje, reprezentujące różne wierzenia i filozofie. Dana Knutson stworzył graficzne emblematy i motywy tych grup, włączając w to Grabarzy, Chaosytów i Harmonium. Planescape stał się jednym z pierwszych settingów, w których frakcje miały swój własny identyfikator wizualny, co przełożyło się na ważny aspekt kulturowy – stowarzyszenia używały tych emblematów do krzewienia propagandy i wyrażania swojej tożsamości czy przekonań.

Co więcej, Dana Knutson stworzył całe estetyczne podłoże dla Planescape’a – swego rodzaju słownik lub przewodnik wizualny, którym kierował się odtąd każdy następny artysta pracujący przy settingu. Jego charakterystycznymi elementami są faktury zardzewiałego metalu, pergaminowe tła, kości i tkaniny oraz przygaszone, ziemiste barwy z dużą dozą rdzawej czerwieni. Sama perspektywa ilustracji jest zniekształcona, przesunięta, dodająca światu i wnętrzom optycznej iluzji przestrzeni.

Robh Ruppel, drugi z kluczowych artystów i dyrektor artystyczny projektu, miał za zadanie przekształcić koncepcyjny język wizualny stworzony przez Danę Knutsona w spójny i rozpoznawalny system graficzny. Planescape miał wyróżniać się na tle wcześniejszych światów Dungeons & Dragons. Dotychczasową, wielokolorową estetykę fantasy zastąpiono stonowanymi, postarzanymi ilustracjami, w których każdy element zdawał się nosić ślady upływu czasu. Nawet strony ksiąg wyglądały, jakby były wielokrotnie używane i przeglądane przez pokolenia obieżysferów.

Okładki Robha Ruppela do publikacji ze świata Planescape

Ruppel nadzorował także układ graficzny wydawanych książek, w tym charakterystyczną typografię, ornamentykę, tekstury pergaminu i ramy z rdzawego metalu. Dzięki temu udało mu się ożywić język koncepcyjny Knutsona, przekształcając go w żywy, spójny obraz całego świata. Namalował również kilka najbardziej zapadających w pamięć okładek Planescape’a, które znakomicie oddawały inność, obcość i tajemniczość settingu. Jego praca sprawiła, że styl podręczników był konsekwentny, harmonijny i łatwo rozpoznawalny.

Trzecim i być może najbardziej rozpoznawalnym współcześnie artystą związanym z Planescape’em jest Tony DiTerlizzi. To właśnie on tchnął życie i osobowość w koncepcje stworzone przez Knutsona i Ruppela, nadając mieszkańcom wieloświata oryginalny, nieco humorystyczny wygląd.

Co ukształtowało niezwykły styl bohaterów i stworzeń wieloświata? Tony DiTerlizzi świadomie odrzucił hiperrealistyczną estetykę fantasy dominującą w latach 80. i na początku lat 90. W jednym z wywiadów wspominał, że ówczesne fantasy było zdominowane przez tzw. „szkołę Conana”, w której bohaterów przedstawiano jako skąpo ubranych, wiecznie prężących muskuły mięśniaków dźwigających ciężki oręż. 

DiTerlizzi postawił na ekspresję i ekscentryczność, skupiając się przede wszystkim na osobowości postaci, a nie na ich idealnej fizyczności. Tam, gdzie ilustratorzy początku lat 80. nadawali potworom realistyczny, groźny wygląd, DiTerlizzi wprowadzał istoty, które mogły być dziwaczne, a czasem wręcz groteskowe (jak choćby modrony, mechaniczne stwory, które – choć urocze – mogą budzić niepokój). Estetyka projektowania bohaterów i stworzeń w Planescape jest w pewnym sensie pokrewna wizualnie filmom Guillermo del Toro, stawiając na charakter i osobowość potworów, a nie tylko na ich realistyczną grozę.

Ilustracje Tony’ego DiTerlizziego do publikacji ze świata Planescape

Stwory DiTerlizziego wyróżniały się często przesadzonymi cechami aparycji: wydłużonymi palcami, nienaturalnie asymetrycznymi ciałami czy nierealistycznymi proporcjami. Dzięki temu sylwetki postaci i bestii wyglądały obco, a często wręcz surrealistycznie, idealnie wpisując się w estetykę Planescape’a, któremu przyświeca zasada: „wiara kształtuje rzeczywistość”.

Co więcej, stworzenia te nie były jedynie wizualną dekoracją. Każda istota posiadała wyjątkową osobowość. Modrony, choć geometryczne i zdyscyplinowane, emanowały logiczną, niemal mechaniczną „duszą”, a groteskowe, rogate demony cechowała pewna siebie postawa i przebiegły wzrok, co nadawało im zupełnie nowych przymiotów. 

Pozostańmy na chwilę przy koncepcji modronów. We wspomnieniach zawartych w albumie Realms Tony DiTerlizzi opisuje moment, w którym Zeb Cook zaskoczył go niecodziennym wyzwaniem. Cook rozważał wskrzeszenie pomysłu tych mechanicznych istot, znanych z Monster Manual z 1983 roku, lecz nie był szczególnym entuzjastą ich ówczesnej formy. Przekazał więc Tony’emu opis stworzeń i poprosił, by nadał im nowy kształt. DiTerlizzi, zainspirowany koncepcją hierarchicznej społeczności modronów, stworzył zupełnie nowy, charakterystyczny design, który przetrwał do dziś. Jak sam wspomina, przy projektowaniu kierował się duchem Alicji w Krainie Czarów oraz estetyką dzieł Yoshitaki Amano. Uzbrojenie i postawa modronów, z ich cienkimi kończynami i geometryczną równowagą, czerpią bezpośrednio z jego prac.

Monodron – po lewej oryginalny koncept z Monster Manual II z 1983 r, po prawej redesign z 1993 r. autorstwa Tony’ego DiTerlizziego

Brud i poezja

Jeśli spojrzeć na podręczniki do Planescape’a, świat wydaje się „brzydki”, ale w piękny sposób. Rdza, kurz, dym, chaos, przerysowane proporcje postaci, wydłużone sylwetki, złożone kostiumy, wyglądają jak z sennego koszmaru, ale układają się w poetycką całość.

Planescape jest logicznie niemożliwy i rządzi się prawami nie fizyki, a metafizyki. Jego rzeczywistość kształtowana jest wiarą, a nie materią. Architekci Planescape’a doskonale to rozumieli. Dana Knutson zbudował fundamenty wizualne, tworząc koncepcyjne ramy i spójny język graficzny, który stał się inspiracją dla okładek Robha Ruppela. Z tej wizji wyłonił się świat pełen nastroju i szczegółu, ożywiony ręką Tony’ego DiTerlizzego, który tchnął ducha w surową geometrię wieloświata i sprawił, że każda istota zamieszkująca Sfery nosi w sobie historię wartą wysłuchania.

Źródła

• Tony Diterlizzi: my 1980s inspirations, Garrick Webster
• Realms, The Roleplaying Game Art of Tony DiTerlizzi
• Oficjalna strona Robha Ruppela
• White Wolf Magazine #43, David „Zeb” Cook o inspiracjach stojących za settingiem, fragment wypowiedzi dostępny w archiwalnych postach Planewalkera
• Ilustracje Public Domain (Piranesi, Escher, artyści „złotego wieku”) , źródła informacji o ilustratorach i artystach za: wikipedia
• Opisy produktów i katalogów: DriveThruRPG
• Artykuł na Grimuarze: Tony DiTerlizzi opowiada o pracy nad Planescape’em w podcaście D&D „Dragon Talk”
• Podręczniki, przygody i materiały źródłowe settingu Planescape

All cited illustrations and artworks are the property of their respective authors. They are used here solely for the purpose of commentary, analysis, and to provide historical and artistic context. No copyright infringement is intended.

Artykuł Architekci wieloświata – artystyczne korzenie i wizje stojące za Planescape’em pochodzi z serwisu Grimuar Sferowca.